Việc sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường nhằm giảm thủ tục hành chính, đồng thời, thiết kế cơ chế quản lý môi trường hiện đại tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.

Giảm đối tượng phải đánh giá tác động môi trường

Thực hiện Nghị quyết số 105/2025/UBTVQH15 của Quốc hội và phân công của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Hiện nay, Bộ đang gấp rút hoàn thiện dự thảo Luật theo ý kiến góp ý của các bộ, ngành, địa phương trước khi gửi Bộ Tư pháp để thẩm định theo quy định.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi chủ trì cuộc làm việc.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành, dự thảo Luật hiện nay được xây dựng trên tư duy lập pháp mới: Luật chỉ quy định khung và nguyên tắc để bảo đảm tính linh hoạt, các vấn đề kỹ thuật sẽ giao cho Chính phủ và các cấp có thẩm quyền quy định. Bộ tập trung vào 5 định hướng lớn gồm: Cải cách thực chất thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân quyền cho địa phương; đổi mới tư duy về chất thải: Chuyển từ việc “xử lý chất thải” sang coi chất thải là “tài nguyên”; tiên phong chuyển đổi số; chuyển từ “bị động khắc phục” sang “chủ động phòng ngừa”; vận hành hiệu quả các công cụ kinh tế.

Liên quan đến lĩnh vực hoạt động của PVN, trong năm 2025, Bộ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, trong đó bãi bỏ quy định về quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo ĐTM là một trong các căn cứ để phê duyệt kế hoạch thăm dò đối với dự án thăm dò dầu khí. Nghị định số 48/2026/NĐ-CP ngày 29/1/2026 của Chính phủ phân cấp toàn bộ dự án khai thác dầu thô, khí đốt tự nhiên cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

Tại dự thảo Luật lần này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đề xuất phương án miễn thực hiện thủ tục hành chính về ĐTM cho toàn bộ các dự án khai thác dầu thô, khí đốt tự nhiên.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu tại cuộc họp.

Báo cáo với Đoàn khảo sát, đại diện PVN nêu một số khó khăn trong thực hiện chính sách, pháp luật về môi trường. Theo đó, hoạt động dầu khí ngoài khơi đồng thời chịu sự điều chỉnh của nhiều Luật như Luật Dầu khí, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Đầu tư... Tuy nhiên, một số quy định giữa các luật chưa được đồng bộ hoàn toàn, đặc biệt về trình tự, thủ tục và thời điểm thực hiện các nội dung môi trường trong chuỗi phát triển mỏ (ODP/FDP) dẫn đến cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất.

Một số khái niệm liên quan đến phân loại dự án như: dự án mở rộng, nâng công suất, cải hoán công trình hoặc dự án độc lập... chưa được quy định rõ ràng, gây khó khăn trong việc xác định nghĩa vụ pháp lý tương ứng. Các quy định kỹ thuật và thủ tục hành chính hiện chủ yếu được xây dựng trên cơ sở các dự án trên bờ, đối với các công trình dầu khí ngoài khơi đã phát sinh một số nội dung chưa có hướng dẫn cụ thể, đặc biệt trong công tác đánh giá tác động môi trường.

Trong kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường, PVN đề nghị đưa các dự án khai thác dầu khí ngoài khơi từ Nhóm I (nguy cơ cao) sang Nhóm II do đặc thù xa bờ, khả năng tự làm sạch của biển cao và ít tác động đến dân cư; đồng thời miễn ĐTM đối với các dự án kết nối vào công trình dầu khí hiện hữu nếu không làm phát sinh chất thải vượt quá công suất xử lý của hệ thống đã được cấp phép.

Phản hồi vấn đề này, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết, Bộ đã đề xuất miễn toàn bộ thủ tục ĐTM cho dự án khai thác dầu thô, khí đốt tự nhiên. Do đó, trường hợp PVN nêu đương nhiên không thuộc đối tượng phải làm ĐTM. Đối tượng cấp Giấy phép môi trường hiện nay dựa trên tiêu chí phát sinh chất thải thực tế, nên không cần thiết phải quy định phân nhóm riêng cho dự án dầu khí.

Không hạ thấp tiêu chuẩn môi trường

Một khó khăn từ phía đại diện PVN nêu, đó là một số một số thông số trong QCVN 19:2024/BTNMT chưa thực sự phù hợp với điều kiện thực tiễn của các nhà máy điện, đặc biệt là các nhà máy nhiệt điện than. Do đó, tập đoàn đề xuất điều chỉnh giới hạn phát thải phù hợp hơn với thực tế vận hành.

Liên quan đến vấn đề này, đại diện Bộ NN-MT cho biết, Bộ đã làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam để khẳng định các quy định tại QCVN 19:2024/BTNMT là khả thi và phù hợp. Qua tham khảo kinh nghiệm quốc tế, các quy chuẩn cũ đã ban hành từ 15 năm trước không còn phù hợp với tiến bộ công nghệ hiện nay. Việc siết chặt quy chuẩn là cần thiết để bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường không khí. 

Đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Văn An trao đổi tại cuộc họp.

Về kiến nghị chỉ yêu cầu các cơ sở thuộc diện phải có Giấy phép môi trường mới phải lập kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường để giảm gánh nặng cho cơ sở nhỏ, hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất thu hẹp đối tượng phải có Giấy phép môi trường. Ý kiến của Tập đoàn sẽ tiếp tục được Bộ rà soát và chỉnh lý cụ thể trong quá trình sửa đổi Nghị định hướng dẫn.

Về đề nghị bổ sung nội dung ưu tiên phát triển các dự án năng lượng mới, năng lượng tái tạo quy mô lớn và công nghệ thu giữ carbon (CCUS) để thực hiện mục tiêu Net Zero, Bộ ghi nhận đề xuất này và sẽ nghiên cứu, sửa đổi trong dự thảo Luật để bảo đảm đồng bộ với Luật Dầu khí và Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia.

Về đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết các yêu cầu đặc thù về Giấy phép môi trường và ĐTM đối với hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí trên biển, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hiện đối tượng cấp giấy phép môi trường đã được thu hẹp đáng kể (chỉ áp dụng với nguồn thải lớn). Các đặc thù của ngành dầu khí đã được quy định tại các Nghị định hướng dẫn. Vì vậy, không cần thiết phải giao thêm nội dung này cho Chính phủ trong Luật.

Tại cuộc làm việc, các thành viên đoàn khảo sát đã trao đổi, làm rõ một số vướng mắc, khó khăn của PVN trong thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường. Theo các thành viên đoàn khảo sát, việc sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường không chỉ nhằm giảm thủ tục hành chính liên quan đến môi trường mà còn phải thiết kế được cơ chế quản lý môi trường hiện đại, dựa trên rủi ro, dựa trên dữ liệu, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, đồng thời, không hạ thấp tiêu chuẩn bảo vệ môi trường.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi đánh giá cao tinh thần tiên phong của PVN về chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ giảm phát thải trong hoạt động, ban hành chiến lược phát triển Tập đoàn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo hướng chuyển đổi năng lượng mới. Trên cơ sở báo cáo chi tiết về thực tiễn thực hiện chính sách, pháp luật về môi trường của PVN, đoàn khảo sát sẽ nghiên cứu và tham mưu, đề xuất phương án điều chỉnh các quy định pháp luật phù hợp với thực tiễn ngành năng lượng.