Trước thềm Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025, bà Lê Thái Hà - Giám đốc Quỹ Vì tương lai xanh (Tập đoàn Vingroup) đã chia sẻ về ý nghĩa đồng hành và kỳ vọng dài hạn cho giáo dục môi trường.

Theo bà Lê Thái Hà - Giám đốc Quỹ Vì tương lai xanh (Tập đoàn Vingroup), giải pháp bền vững nhất cho các thách thức môi trường toàn cầu phải bắt đầu từ giáo dục.

Thưa bà, vì sao Quỹ Vì tương lai xanh quyết định đồng hành với Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025, nhất là khi chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” đang trở thành yêu cầu toàn cầu cấp bách?

Quỹ Vì tương lai xanh lựa chọn đồng hành với Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 bởi chúng tôi tin rằng giải pháp bền vững nhất cho các thách thức môi trường toàn cầu phải bắt đầu từ giáo dục và cụ thể là bắt đầu từ nhà trường.

Rác thải nhựa ngày nay không còn chỉ là câu chuyện của môi trường hay đại dương, mà đã trở thành một thách thức gắn chặt với sức khỏe con người, chất lượng sống và tương lai của thế hệ trẻ. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng những “trường học không rác thải nhựa” mang ý nghĩa rất đặc biệt: đó là nơi các em học sinh không chỉ được học về môi trường, mà được sống cùng các giá trị xanh mỗi ngày, để hình thành nhận thức, thói quen và hành vi sống xanh ngay từ sớm.

Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam không đơn thuần là một cuộc thi, mà là một mô hình giáo dục môi trường gắn với cam kết quốc gia và khu vực ASEAN, tạo cơ hội để các trường học Việt Nam khẳng định vai trò tiên phong trong chuyển đổi xanh.

Với Quỹ Vì tương lai xanh, đây chính là cách thiết thực để biến các cam kết lớn về phát triển bền vững thành những hành động cụ thể, bắt đầu từ lớp học và lan tỏa ra cộng đồng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Vụ Hợp tác quốc tế, Quỹ Vì tương lai xanh tổ chức Giải thưởng trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 - Trường học không rác thải nhựa. Mọi thông tin liên quan đến Giải thưởng bạn đọc xem trên Báo điện tử nongnghiepmoitruong.vn, trang web của Giải thưởng ecoschool.vn hoặc Nhà báo Nguyễn Quỳnh Chi, SĐT: 0967181555 hoặc mail: nquynhchi.00@gmail.com.

Với vai trò đơn vị đồng hành, Quỹ muốn gửi thông điệp gì tới học sinh, nhà trường và xã hội trong hành trình giảm rác thải nhựa, xin bà chia sẻ?

Quỹ Vì tương lai xanh muốn gửi gắm một thông điệp: Mỗi hành động xanh hôm nay đều góp phần định hình tương lai ngày mai.

Với học sinh, chúng tôi mong các em hiểu rằng bảo vệ môi trường không phải là điều gì xa vời hay to tát. Đó có thể là việc nói không với nhựa dùng một lần, biết phân loại rác, tái sử dụng những vật dụng quen thuộc - những hành động nhỏ nhưng nếu được lặp lại mỗi ngày, sẽ tạo nên thay đổi lớn.

Các đại biểu thực hiện nghi lễ bấm nút khởi động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 vào ngày 19/9/2025 tại Hà Nội. 

Với nhà trường và thầy cô giáo, Quỹ kỳ vọng giáo dục môi trường sẽ không dừng lại ở các phong trào ngắn hạn, mà trở thành một phần tự nhiên của văn hóa học đường, nơi học sinh được truyền cảm hứng để chủ động sáng tạo các giải pháp xanh của riêng mình.

Và với cộng đồng, đặc biệt là các bậc phụ huynh, chúng tôi mong rằng từ trường học, những giá trị sống xanh sẽ lan tỏa về từng gia đình, để bảo vệ môi trường trở thành nếp sống chung của xã hội.

Thưa bà, qua quá trình đồng hành, bà có thể chia sẻ những thay đổi rõ nét nhất trong nhận thức và hành động của nhà trường, giáo viên và học sinh về vấn đề rác thải nhựa?

Điều khiến chúng tôi thực sự xúc động trong quá trình đồng hành là việc nhiều nhà trường đã đi từ nhận thức sang hành động rất cụ thể và bền bỉ.

Không ít trường học đã chủ động xây dựng các mô hình trường học sinh thái toàn diện: từ phân loại rác tại nguồn, giảm nhựa dùng một lần, đến việc đưa tái chế và kinh tế tuần hoàn vào các hoạt động dạy - học và trải nghiệm. Nhiều sáng kiến đến từ chính học sinh, cho thấy các em không chỉ là người tham gia, mà đã trở thành những tác nhân thay đổi tích cực.

Việc Giải thưởng thu hút hơn 300 hồ sơ tham gia, cùng với các hoạt động tham quan, học tập tại Trường Việt Mỹ Cần Thơ - mô hình tiêu biểu đạt Giải Nhất năm 2024 đã giúp các trường nhìn thấy con đường chuyển đổi xanh là hoàn toàn khả thi, nếu có quyết tâm và sự đồng hành phù hợp.

Đặc biệt, nhiều em học sinh đã mang những thói quen xanh từ trường học về gia đình, trở thành “hạt nhân lan tỏa” của lối sống bền vững trong cộng đồng.

Theo bà, doanh nghiệp và các quỹ xã hội cần đóng vai trò như thế nào để giáo dục môi trường không chỉ là phong trào ngắn hạn?

Theo chúng tôi, để giáo dục môi trường không chỉ dừng lại ở phong trào, rất cần sự đồng hành lâu dài của doanh nghiệp và các quỹ xã hội.

Trước hết, đó là vai trò bảo đảm nguồn lực ổn định, giúp các sáng kiến xanh được triển khai liên tục, không bị gián đoạn sau mỗi cuộc thi hay chiến dịch truyền thông. Trong khuôn khổ Giải thưởng, việc trích một phần kinh phí để hỗ trợ các điểm trường còn khó khăn chính là cách để bảo đảm cơ hội chuyển đổi xanh cho mọi trường học, không phân biệt điều kiện.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp và các quỹ có thể đóng vai trò kết nối - lan tỏa - nhân rộng, đưa các mô hình tốt trở thành hình mẫu, tạo cảm hứng cho nhiều trường học và địa phương cùng hành động.

Quan trọng hơn, sự đồng hành này góp phần biến giáo dục môi trường thành một hệ sinh thái bền vững, nơi nhà trường, gia đình, doanh nghiệp và xã hội cùng chung tay vì tương lai xanh.

Xin bà cho biết, sau Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025, Quỹ có định hướng gì để tiếp tục nuôi dưỡng mạng lưới các “trường học sinh thái” trên phạm vi rộng hơn?

Sau Giải thưởng năm 2025, Quỹ Vì tương lai xanh đã có những trao đổi với đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc dự kiến sẽ cùng xây dựng và dẫn dắt Mạng lưới Trường học Sinh thái toàn quốc - một bước đi nhằm nuôi dưỡng các giá trị xanh một cách lâu dài và có hệ thống.

Các em học sinh ở TP Huế đã có nhiều hành động tích cực để bảo vệ môi trường.

Thông qua mạng lưới này, các trường sẽ không chỉ được kết nối, mà còn được hỗ trợ triển khai các sáng kiến hành động xanh xuyên suốt năm học, từ tài chính, chuyên môn đến truyền thông. Quỹ mong muốn cùng các đối tác xây dựng những mô hình trường học sinh thái tiêu biểu, có khả năng nhân rộng và thích ứng với điều kiện đa dạng của từng địa phương.

Xa hơn, chúng tôi kỳ vọng mạng lưới này sẽ góp phần hình thành một thế hệ công dân trẻ sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm, để từ những lớp học hôm nay, các giá trị phát triển bền vững được lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội mai sau.