Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN - điểm nhấn hợp tác môi trường
Ô nhiễm nhựa đang trở thành một trong những thách thức môi trường lớn nhất của khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam, con số 3,8 triệu tấn rác thải nhựa phát sinh mỗi năm không chỉ là thống kê khô khan, mà là lời cảnh báo về những hệ lụy lâu dài đối với môi trường sống và các thế hệ mai sau. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm những giải pháp bền vững, có chiều sâu và tác động lâu dài trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Lễ phát động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN quy tụ gần 300 khách mời trực tiếp, hơn 400 điểm cầu trực tuyến với hơn 10.000 đại biểu tham dự. 

Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN ra đời từ chính yêu cầu đó. Được khởi xướng bởi Tổ chức các Quan chức cấp cao Môi trường ASEAN (ASOEN), Giải thưởng Trường học sinh thái ra đời như một sự công nhận cao quý nhất dành cho những nỗ lực giáo dục môi trường bền bỉ. Đây không chỉ là sân chơi quốc tế, mà còn là nhịp cầu để các trường học Việt Nam chia sẻ giá trị và cùng khu vực viết nên chương mới cho sự sống.

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt khi Việt Nam không chỉ tham gia mà còn đảm nhiệm vai trò Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường nhiệm kỳ 2025 - 2028. Điều này thể hiện sự chuyển dịch từ “người đồng hành” sang “người dẫn dắt”, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng rõ nét của Việt Nam trong hợp tác môi trường khu vực. Với 294 trường học trên khắp cả nước nộp hồ sơ tham gia, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ và sự hưởng ứng rộng khắp của cộng đồng giáo dục.

Giáo dục trở thành trụ cột của trường học không rác thải nhựa
Chủ đề của Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN năm 2025 - “Trường học không rác thải nhựa” - được lựa chọn như một lời đáp trực diện trước thách thức ô nhiễm nhựa đang ngày càng gia tăng. Thay vì dừng lại ở tuyên truyền hay khẩu hiệu, chủ đề này được cụ thể hóa bằng hệ thống tiêu chí rõ ràng, tập trung vào xây dựng kế hoạch hành động, lồng ghép giáo dục môi trường trong giảng dạy và triển khai các thực hành xanh ngay trong đời sống học đường.

Thực tiễn triển khai cho thấy, giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết ô nhiễm nhựa. Khi học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng và cơ hội hành động, các em không chỉ thay đổi hành vi cá nhân mà còn lan tỏa lối sống thân thiện với môi trường tới gia đình và cộng đồng. Nhiều sáng kiến giảm nhựa dùng một lần, phân loại rác, tái sử dụng và tái chế đã được triển khai ngay trong trường học, từ vùng cao, vùng rốn lũ đến các đô thị lớn.

Đáng chú ý, phía sau hơn 300 hồ sơ gửi về là những câu chuyện giàu cảm xúc về ý chí và lòng kiên trì. Có những bộ hồ sơ được hoàn thiện trong điều kiện thiên tai, bão lũ, khi cơ sở vật chất bị hư hại, thiết bị bị cuốn trôi. Nhưng chính trong hoàn cảnh khó khăn ấy, tinh thần giáo dục môi trường lại càng được khẳng định. Thầy và trò không bỏ cuộc, bởi họ hiểu rằng càng đối mặt với thiên tai, bài học về bảo vệ thiên nhiên càng trở nên giá trị và thiết thực.

Học sinh Trường THCS Genesis (Hà Nội) giới thiệu về mô hình tái chế vỏ bao bì hộp sữa trong Câu lạc bộ Teens Khởi nghiệp. 

Quá trình xét chọn giải thưởng cũng được thực hiện một cách nghiêm túc, công tâm. Hội đồng chuyên gia làm việc kỹ lưỡng, đánh giá không chỉ dựa trên con số hay hình thức, mà chú trọng vào tính thực chất, chiều sâu và khả năng lan tỏa của từng sáng kiến. Qua đó, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025 dần khẳng định vai trò như một “cú hích thể chế”, góp phần chuẩn hóa giáo dục môi trường theo các tiêu chí tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Lễ trao Giải thưởng và sứ mệnh lan tỏa giáo dục xanh
Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 sắp diễn ra được kỳ vọng không chỉ là dịp vinh danh những mô hình tiêu biểu, mà còn là dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn phát triển mới cho giáo dục môi trường tại Việt Nam. Từ những sáng kiến cụ thể trong trường học, một mạng lưới các “pháo đài xanh” đang dần hình thành, sẵn sàng lan tỏa ra cộng đồng và khu vực ASEAN.

Việc Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường cũng mở ra cơ hội để chia sẻ những mô hình thực tiễn, giàu bản sắc với bạn bè khu vực, đồng thời tiếp thu và nội địa hóa các chuẩn mực quốc tế phù hợp với điều kiện trong nước. Sự đồng hành của các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp có trách nhiệm xã hội giúp giáo dục xanh không còn là gánh nặng chi phí, mà trở thành một khoản đầu tư cho tương lai.

Học sinh Trường Phổ thông Việt Mỹ tham gia phong trào trường học không rác thải nhựa. 

Quan trọng hơn cả, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025 gửi đi một thông điệp rõ ràng: giải quyết ô nhiễm nhựa không thể chỉ trông chờ vào công nghệ hay chính sách, mà cần bắt đầu từ giáo dục, từ sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của mỗi con người. Khi mỗi mái trường trở thành một “vườn ươm xanh”, khi mỗi học sinh trở thành một “đại sứ xanh”, hành trình hướng tới một Việt Nam và một ASEAN phát triển bền vững sẽ không còn là mục tiêu xa vời, mà được xây dựng từng ngày từ chính học đường hôm nay.