Trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, việc điều tiết và tổ chức cấp nước giữ vai trò then chốt để đảm bảo sản xuất nông nghiệp ổn định. Mỗi năm, hàng nghìn ha lúa, ngô và cây trồng cạn của Điện Biên phụ thuộc vào khả năng chủ động nguồn nước từ các hồ chứa, trạm bơm đến hệ thống kênh mương nội đồng.

Ngay từ đầu vụ, Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai tỉnh Điện Biên đã phối hợp với các địa phương rà soát diện tích canh tác, xác định nhu cầu tưới theo từng vùng, từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng. Trên cơ sở đó, lịch cấp nước được điều chỉnh linh hoạt theo thực tế thời tiết, ưu tiên các vùng trọng điểm, vùng xa nguồn và khu vực sản xuất lúa 2 vụ. 

Ông Phan Văn Vượng, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai tỉnh Điện Biên, cho biết: Chúng tôi yêu cầu các công trình vận hành đúng quy trình, điều tiết nước theo từng ngày để đảm bảo đủ nguồn tưới, không để xảy ra thiếu nước cục bộ trong cao điểm mùa khô.

Cánh đồng Mường Thanh được đảm bảo nguồn nước tưới trong mùa khô.

Các hồ chứa lớn trên địa bàn được giao nhiệm vụ tích nước sớm, đảm bảo dung tích hữu ích trước khi bước vào thời điểm khô hạn. Công trình đầu mối, trạm bơm và kênh dẫn đều được kiểm tra, nạo vét và duy tu thường xuyên nhằm hạn chế thất thoát, tăng hiệu quả truyền tải nước.

Song song với đó, Chi cục còn hướng dẫn người dân áp dụng phương pháp tưới tiết kiệm, nạo vét kênh mương nội đồng, đồng thời chuyển đổi một phần diện tích cây trồng tại vùng khó khăn về nguồn nước sang cây trồng cạn như ngô, đậu tương, cỏ chăn nuôi. Những biện pháp này không chỉ giảm áp lực lên công trình thủy lợi mà còn giúp nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.

Tại các cơ sở quản lý thủy nông, mô hình tự chủ trong phân phối nước tiếp tục phát huy hiệu quả. Việc chia nước được thực hiện công khai, có sự giám sát của cộng đồng, bảo đảm công bằng, minh bạch và đúng kế hoạch đặt ra. Công tác tuyên truyền, vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm được đẩy mạnh trước mỗi vụ gieo cấy.

Nông dân Điện Biên yên tâm sản xuất rau màu nhờ nguồn nước điều tiết ổn định.

Để chủ động hơn trước biến đổi khí hậu, Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai đang thử nghiệm ứng dụng công nghệ quan trắc tự động và bản đồ số hóa phục vụ lập kế hoạch cấp nước. Các thông tin về lượng mưa, mực nước hồ, độ ẩm đất được cập nhật liên tục, giúp điều hành lịch tưới chính xác hơn, giảm rủi ro thiếu nước cục bộ.

Nhờ chủ động thực hiện đồng bộ các giải pháp, những năm gần đây, Điện Biên đã cơ bản khắc phục tình trạng thiếu nước cục bộ, đảm bảo cấp nước cho hơn 90% diện tích lúa. Công tác thủy lợi trở thành điểm tựa quan trọng giúp nông dân yên tâm xuống giống, duy trì sản xuất ổn định, giảm thiểu thiệt hại do nắng nóng, khô hạn.

Từ những dòng kênh được nạo vét sạch sẽ đến tiếng máy bơm vang lên giữa cánh đồng, công tác thủy lợi hôm nay đã trở thành “trụ đỡ” vững chắc của nông nghiệp Điện Biên. Chủ động nguồn nước tưới, nông dân yên tâm xuống giống, vững mùa vụ - đó cũng là nền tảng để Điện Biên hướng tới nền nông nghiệp thích ứng, hiệu quả và bền vững.