Ông Hồ Kiên Trung cùng các đại biểu đại diện thực hiện nghi thức bấm nút Khai mạc Vietwater 2023 và WETV 2023

Ngày 11/10, Triển lãm và hội thảo quốc tế lần thứ 14 Vietwater 2023 và WETV 2023 đã được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh. Triển lãm Vietwater 2023, quy tụ hơn 450 doanh nghiệp là nhà sản xuất, phân phối thiết bị, máy móc, công nghệ phục vụ ngành cấp thoát nước và xử lý nước thải hàng đầu trên thế giới, đến từ 25 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, nổi bật với các nước phát triển như: Anh, Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Australia, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)…

Tại Triển lãm Vietwater 2023, các doanh nghiệp sẽ trưng bày sản phẩm thuộc hạng mục về công nghệ xử lý, giám sát, quản lý, cấp thoát nước, nước thải, chất thải công nghiệp và đô thị; công nghệ xử lý bùn; nước mưa; nước siêu tinh khiết; công nghệ sản xuất nước đóng chai; khử muối và khử nước; công nghệ khử trùng và ô nhiễm sinh học; các hệ thống xử lý tự nhiên; nước không doanh thu (NRW); các sản phẩm phục vụ thủy lợi; tưới tiêu, thoát nước; màng/lọc; đồng hồ thông minh; ống, phụ tùng nước; các dụng cụ kiểm tra và đo lường nước; các công nghệ xanh, tái sử dụng nước, công nghệ nước bền vững; công nghệ quản lý chất thải rắn cùng nhiều hạng mục sản phẩm liên quan đến nước, chất thải khác…

Các gian hàng trưng bày tại Triển lãm

Bên cạnh không gian trưng bày triển lãm, Vietwater 2023 còn mang đến chương trình Hội thảo “Thúc đẩy gắn kết nhu cầu thực tiễn trong quản trị nước thông minh”: “Các chính sách và giải pháp giảm thiểu chất thải hướng đến nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam”.

Tại Lễ Khai mạc Vietwater 2023 và WETV 2023, Ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có bài phát biểu. Trong bài phát biểu của mình, Ông Hồ Kiên Trung đã nhấn mạnh những thời cơ, thách thức đối với ngành công nghiệp tái chế, xử lý chất thải và công nghiệp môi trường tại Việt Nam. 

Ông Hồ Kiên Trung cho biết  “Tại Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc năm 202 (COP26), Việt Nam đã đưa ra các cam kết về ứng phó với biến đổi khí hậu, trong đó có mục tiêu phát thải ròng bằng 0 đến năm 2050. Chính vì vậy, các sản phẩm, hàng hóa muốn xuất khẩu sang các nước đều phải đảm bảo tín chỉ các-bon, chứng minh giảm thiểu được lượng phát thải các-bon và tăng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế trong từng sản phẩm. Đây chính là thời cơ để ngành công nghiệp tái chế, xử lý chất thải và ngành công nghiệp môi trường của Việt Nam phát triển, góp phần phát triển kinh tế chung của cả nước”.

Từ khi Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật được ban hành và có hiệu lực thi hành, một loạt các chính sách thực hiện được ban hành và có hiệu lực là tiền đề cho phát triển ngành công nghiệp tái chế, công nghiệp môi trường phát triển mạnh mẽ. Một số thuận lợi từ những chính sách đó phải kể đến đó là: (i) Coi chất thải là nguồn tài nguyên; yêu cầu phải tái chế, tái sử dụng; (ii) Coi chất thải khi được phân loại, đáp ứng các yêu cầu, điều kiện để tái chế, tái sử dụng thì phải được ứng xử như là sản phẩm, hàng hóa; không được coi chất thải đã phân định, phân loại phải đáp ứng các điều kiện như chất thải phải xử lý; (iii) Yêu cầu phân loại chất thải để đưa chất thải vào sản xất, tái chế một cách nhanh nhất, đảm bảo chất thải đem tái chế có chất lượng tốt để tạo ra các nguyên liệu tái chế có chất lượng tốt so với nguyên liệu tái chế từ chất thải đổ chung như hiện nay. Việc thực hiện phân loại này sẽ được áp dụng đồng bộ trong cả nước bắt đầu từ 1/1/2025. 

Hiện nay nhiều tỉnh, thành phố đã thí điểm phân loại chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) đạt kết quả rất đáng khả quan. Để đạt được những kết quả này là do sự quan tâm, quyết tâm của lãnh đạo tỉnh/thành phố, sự nỗ lực tìm kiếm đầu ra cho các chất thải được phân loại của các công ty môi trường đô thị; là sự truyền thông, hướng dẫn, tuyên truyền lâu dài cho người dân và cộng đồng dân cư. 

Ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường phát biểu tại Lễ Khai mạc Vietwater 2023 và WETV 2023

Cũng tại sự kiện này, Ông Hồ Kiên Trung chia sẻ nếu chúng ta không đẩy mạnh tái chế, tái sử dụng chất thải mà đem đốt chất thải đi thì nghĩa là chúng ta đang đốt tài nguyên từ chất thải, bởi phần lớn lượng chất thải mà chúng ta thải bỏ đều có thể tái chế, tái sử dụng; chúng ta đang đốt đi cơ hội để tăng tỷ lệ tái chế và đang đốt đi hạn ngạch các-bon mà đáng nhẽ chúng ta được hưởng từ việc tái chế, tái sử dụng chất thải.

Luật BVMT cũng đã đưa ra chính sách trách nhiệm của nhà sản xuất/nhập khẩu (EPR) để có trách nhiệm đóng góp tài chính cho các cơ sở thu gom, tái chế, xử lý chất thải; thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp tái chế, công nghiệp môi trường thông qua tín chỉ các-bon. Theo đó đến năm 2024 sẽ vận hành thử nghiệm sàn giao dịch các-bon. Các đơn vị hiện đang làm công tác thu gom, xử lý, tái chế chất thải sẽ có thêm nhiều cơ hội và lợi nhuận từ việc cung cấp tín chỉ các-bon cho các doanh nghiệp chưa đảm bảo được hạn ngạch các-bon. Ngoài ra nhiều chính sách khác đã để hỗ trợ, thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp tái chế, công nghiệp môi trường đã được ban hành như: Ưu đãi, hỗ trợ về vốn đầu tư; Ưu đãi về thuế, phí và lệ phí; Trợ giá sản phẩm, dịch vụ về bảo vệ môi trường…

Ông Hồ Kiên Trung cho biết ngoài những cơ hội nêu trên, ngành công nghiệp tái chế, công nghiệp môi trường của Việt Nam vẫn còn gặp không ít những khó khăn, thách thức để có thể phát triển. Về nội tại ngành công nghiệp tái chế, ngành công nghiệp môi trường của Việt Nam hiện nay còn nhỏ lẻ, công nghệ và hạ tầng chưa đáp ứng để phát triển, sản xuất lớn; mới chỉ tập trung phát triển một số ngành, lĩnh vực; chưa đa dạng và tận dụng hết các nguồn chất thải để làm nguyên liệu tái chế mà các ngành sản xuất đang cần. Về tác động từ bên ngoài, nhiều chính sách của nhà nước vẫn chưa đáp ứng để thúc đẩy, hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp tái chế, công nghiệp môi trường như tiếp cận chính sách hỗ trợ và thúc đẩy xã hội hóa đầu tư cơ sở xử lý, tái chế chất thải; giá thu gom, vận chuyển, xử lý chưa đáp ứng được chi phí thực tế cho công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, đặc biệt là dịch vụ công,... Bên cạnh đó, các công ty công nghệ tái chế, xử lý ô nhiễm của nước ngoài với quy mô lớn, công nghệ hiện đại cũng đang mong muốn tiếp cận thị trường tái chế, xử lý chất thải của Việt Nam. Điều đó khiến cho các đơn vị tái chế, xử lý chất thải trong nước đứng trước nguy cơ có thể mất sân chơi ngay chính tại quê nhà. Tuy còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng ngành công nghiệp tái chế chất thải tại Việt Nam đã có những điểm sáng, đó là một số doanh nghiệp đã tìm được hướng đi mới cho mình để phát triển với lòng yêu nghề, sự tâm huyết đối với sự nghiệp môi trường. 

Ông Hồ Kiên Trung bày tỏ tin tưởng ngành công nghiệp tái chế chất thải, công nghiệp môi trường của Việt Nam sẽ phát triển không ngừng trong thời gian tới, đồng thời khẳng định, Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp tái chế chất thải, công nghiệp môi trường nói riêng trong thời gian tới./.