THÔNG TIN CHUNG

VỀ HỘI NGHỊ MÔI TRƯỜNG TOÀN QUỐC LẦN THỨ V

Hà Nội, ngày 04 tháng 8 năm 2022

Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ V năm 2022 đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương trong cả nước tổ chức trọng thể tại Thủ đô Hà Nội với chủ đề “Hài hoà phát triển kinh tế và BVMT hướng tới nền kinh tế  tuần hoàn, phát triển bền vững". Hội nghị bao gồm các sự kiện: 1) Phiên toàn thể Hội nghị; 2) Hội thảo trực tiếp kết hợp trực tuyến về quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường vào ngày 29/7/2022; 3) Triển lãm giới thiệu thành tựu lĩnh vực môi trường. Hội nghị có ý nghĩa quan trọng được tổ chức 5 năm một lần (lần này được tổ chức sau gần 02 năm gián đoạn do đại dịch Covid-19) với mục tiêu đánh giá thực trạng công tác bảo vệ môi trường, cùng nhau thảo luận thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp cho các năm tiếp theo.

Đã có hơn 800 đại biểu tham dự và các sự kiện liên quan, bao gồm các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước; đại diện lãnh đạo các ban Đảng, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Bộ, ngành, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương; đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Bảo vệ môi trường, Phòng Quản lý Môi trường của 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; đại diện một số trường đại học, viện, trung tâm nghiên cứu và chuyên gia trong lĩnh vực môi trường; đại diện một số doanh nghiệp trong và ngoài nước, các cơ quan thông tấn báo chí ở Trung ương và Hà Nội; đại diện một số Đại sứ quán, tổ chức và chuyên gia quốc tế hoạt động tại Việt Nam.

Đặc biệt Hội nghị đã rất vinh dự được đón tiếp và nghe ý kiến phát biểu chỉ đạo tâm huyết, sâu sắc của đồng chí Lê Văn Thành, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, là cơ sở quan trọng để ngành tài nguyên và môi trường xác định định hướng cụ thể, các mục tiêu chiến lược và những giải pháp, biện pháp phù hợp, có tính đột phá để thực hiện thắng lợi, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ về bảo vệ môi trường đã được Đảng và Nhà nước giao phó.

Hội nghị đã tiến hành tổng kết, đánh giá những kết quả đạt được của công tác bảo vệ môi trường trong giai đoạn 2016 - 2022, thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế, phân tích những nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; đồng thời nhận diện rõ những nguy cơ, thách thức, xác định những nhiệm vụ, giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường cho giai đoạn tới. Kết quả đạt được tại Hội nghị là sự kết tinh trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm của đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, nhà đầu tư, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư đối với các vấn đề đặt ra của công tác bảo vệ môi trường.

Hội nghị đã thống nhất một số vấn đề lớn sau đây:

1. Trong giai đoạn 2016-2022, mặc dù phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, song với sự quan tâm chỉ đạo sâu sắc của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, với những cố gắng, nỗ lực rất lớn của đội ngũ cán bộ làm công tác BVMT trên cả nước, công tác bảo vệ môi trường nước ta đã đạt được những kết quả rất đáng khích lệ, góp phần tích cực vào những thành tựu chung về phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, đưa nước ta hướng đến sự phát triển xanh và bền vững.

Hệ thống chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường đã được hoàn thiện đồng bộ, trong đó Luật Bảo vệ môi trường 2020 với nhiều chính sách, giải pháp đột phá, đánh dấu giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ trong công tác bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu cao nhất cải thiện chất lượng môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân. Hình thành một phương thức và tư duy quản lý mới đối với các vấn đề môi trường, qua đó đã chuyển từ bị động sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm môi trường. Theo đó, công tác bảo vệ môi trường nước ta đã đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện, nhiều vấn đề môi trường đã được quan tâm giải quyết. Áp lực từ các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội lên môi trường được kiểm soát tốt hơn; nhiều cơ sở, nguồn gây ô nhiễm, tác động xấu lên môi trường được hạn chế, giảm thiểu. Chất lượng môi trường sống tiếp tục được cải thiện. Các mô hình, công nghệ hiện đại được triển khai trong tái chế, xử lý chất thải. Xuất hiện nhiều mô hình đô thị, nông thôn, KCN, làng nghề, cơ sở sản xuất sinh thái, thân thiện với môi trường. Hoạt động quan trắc, cảnh báo, dự báo về chất lượng môi trường được nâng cao, cung cấp thông tin về môi trường phục vụ tốt cho hoạt động phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ sức khoẻ cộng đồng. Nhiều phong trào, mô hình điển hình về BVMT đã đi vào cuộc sống, trở thành hành động và nếp sống của mọi người, mọi nhà và cộng đồng xã hội như vấn đề rác thải nhựa, bảo vệ môi trường nơi sinh sống,… ngày càng đóng góp thiết thực cho công tác BVMT.

2. Bên cạnh những thành công đạt được, Hội nghị nhận thấy công tác bảo vệ môi trường vẫn còn có những tồn tại, hạn chế, xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau. Chất lượng môi trường tuy đã được cải thiện nhưng vẫn chậm; môi trường ở một số nơi vẫn tiếp tục bị ô nhiễm, đặc biệt tại các lưu vực sông, làng nghề; một số sự cố môi trường vẫn xảy ra; việc khai thác tài nguyên không hợp lý, thiếu tính bền vững tiếp tục làm thất thoát tài nguyên và tác động xấu lên môi trường; tình trạng phá rừng, săn bắt, mua bán trái phép động, thực vật hoang dã, sinh vật ngoại lai xâm lấn đang diễn biến phức tạp.

3. Giai đoạn 2022 – 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định việc hoàn thành mục tiêu xây dựng nền tảng để sớm đưa nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2025. Tuy nhiên, môi trường nước ta cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn do tác động của đại dịch Covid-19 ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc Việt Nam tham gia các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các cam kết quốc tế về môi trường đòi hỏi Việt Nam phải có những hành động mạnh mẽ hơn để đảm bảo đạt được các yêu cầu, cam kết và nghĩa vụ đã ký kết, thỏa thuận; trong đó có cam kết theo các FTA thế hệ mới, Chương trình nghị sự 2030 với 17 mục tiêu phát triển bền vững, Thỏa thuận Paris về ứng phó với biến đổi khí hậu, cam kết đưa mức phát thải ròng về “0" tại Hội nghị COP 26; cam kết về Thiên nhiên tại Hội nghị thượng đỉnh về Đa dạng sinh học;... Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư sẽ tác động mạnh mẽ đến kinh tế, xã hội, sản xuất; thay đổi nền tảng quản lý môi trường dựa trên công nghệ internet vạn vật. Công nghệ mới tiết kiệm năng lượng, vật liệu mới thân thiện với môi trường, việc áp dụng các công nghệ tốt nhất hiện có,… sẽ thúc đẩy nhanh việc chuyển dịch từ mô hình kinh tế tuyến tính phát thải lớn sang các mô hình kinh tế các bon thấp, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn đang trở thành một trong xu thế chủ đạo trong thập niên 2020-2030.

Nhiệm vụ của công tác bảo vệ môi trường đặt ra trong giai đoạn này là rất lớn, đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục có sự chung sức, chung lòng, cùng nhau quyết tâm, nỗ lực và sáng tạo hơn để đạt được các mục tiêu đã đề ra. Để phát triển kinh tế hài hòa với BVMT hướng tới nền kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững, tôi đề nghị ngay sau Hội nghị này, các Bộ, ngành, Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung quán triệt và tổ chức triển khai một cách nghiêm túc các ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành cũng như đề xuất, kiến nghị của Hội nghị, trong đó chú trọng một số nhiệm vụ quan trọng sau đây:

 Một là, tổ chức triển khai có hiệu quả Luật BVMT 2020, nắm bắt các khó khăn, vướng mắc của địa phương người dân và doanh nghiệp để có hướng dẫn kịp thời. Đề xuất sửa đổi một cách căn bản, toàn diện Luật Đa dạng sinh học năm 2008 cũng như điều chỉnh một số đạo luật khác có liên quan nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Sớm trình Chính phủ phê duyệt Quy hoạch BVMT thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch tổng thể quan trắc môi trường quốc gia giai đoạn 2021-2030. Hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia về môi trường hướng tới mục tiêu tiệm cận với các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo người dân được sống trong môi trường tốt nhất.

Hai là, các cấp ủy Đảng, các cấp chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội cần phải coi bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Kết quả hoạt động bảo vệ môi trường phải được coi là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hàng năm của mọi tổ chức trong hệ thống chính trị. Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy và nhận thức về lối sống bền vững hài hòa với thiên nhiên; xây dựng đạo đức, văn hóa, văn minh sinh thái trong ứng xử với tự nhiên; xây dựng bộ tiêu chí văn hóa, lối sống xanh trong toàn xã hội.

Tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp tuyên truyền về bảo vệ môi trường phù hợp với từng đối tượng; thực hiện tốt mối quan hệ phối hợp trong tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng tham gia BVMT. Phát huy vai trò, thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng dân cư trong công tác BVMT.

Ba là, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác BVMT, đa dạng sinh học đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng cao; có các biện pháp gắn kết giữa quản lý nhà nước với công tác nghiên cứu và đào tạo để phát triển tốt nguồn nhân lực trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; sớm tăng tỷ lệ ngân sách cho BVMT; sớm hình thành mục chi đầu tư phát triển cho bảo vệ môi trường. Tiếp tục tạo hành lang pháp lý và các điều kiện cần thiết để đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường.

Bốn là, chủ động phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn các tác động xấu lên môi trường, các sự cố môi trường; tổ chức thực hiện các quy định về bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại về môi trường nhằm dự phòng rủi ro đối với các loại hình sản xuất, kinh doanh có nguy cơ gây ô nhiễm, sự cố môi trường. Triển khai đồng bộ các công cụ quản lý môi trường để quản lý, sàng lọc dự án đầu tư có nguy cơ tác động xấu đến môi trường; bắt đầu từ khâu xem xét chủ trương đầu tư, thẩm định dự án, thực hiện dự án cho đến khi dự án đi vào vận hành chính thức và kết thúc dự án, bao gồm: chiến lược BVMT quốc gia, quy hoạch BVMT, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá sơ bộ tác động môi trường, đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường và đăng ký môi trường.

Coi trọng công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường. Hoàn thiện hệ thống quan trắc môi trường quốc gia nhằm theo dõi, đánh giá toàn diện, chính xác diễn biến chất lượng môi trường, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước về môi trường. Tăng cường cơ chế liên kết và phối hợp tốt, trong đó có sự chia sẻ trách nhiệm và quyền hạn giữa các cơ quan trung ương với nhau, giữa các cơ quan trung ương và các địa phương và giữa các địa phương có liên quan.

Tập trung giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường tại các lưu vực sông chính, các khu, cụm công nghiệp, làng nghề; thúc đẩy phân loại, thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; ứng dụng công nghệ tiên tiến trong tái chế, xử lý chất thải rắn, giảm dần việc chôn lấp trực tiếp chất thải; khắc phục, cải thiện tình trạng ô nhiễm, suy thoái tài nguyên đất.

Năm là, kiểm soát tác động tiêu cực của các dự án, hoạt động kinh tế tới thiên nhiên, đa dạng sinh học. Củng cố, tăng cường hệ thống di sản thiên nhiên; quản lý hiệu quả các khu bảo tồn thiên nhiên, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Thúc đẩy lượng giá đa dạng sinh học; tiếp tục mở rộng áp dụng cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái đối với các hệ sinh thái tự nhiên, đặc biệt là rừng, đất ngập nước, biển, núi đá, hang động và công viên địa chất. Thực hiện các hoạt động triển khai Đề án Trồng 1 tỷ cây xanh cho Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025.

Sáu là, tăng cường và mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Xây dựng và thực hiện các chương trình, dự án, nhiệm vụ nghiên cứu chung trong khuôn khổ các thỏa thuận song phương, đa phương về môi trường. Thu hút nguồn kinh phí từ nước ngoài thông qua các dự án hợp tác nghiên cứu khoa học và công nghệ trong lĩnh vực môi trường tại Việt Nam. Chuyển đổi công nghệ, áp dụng kỹ thuật hiện có tốt nhất (BAT), công nghệ cao trong các ngành, lĩnh vực. Ứng dụng có hiệu quả các thành tựu của khoa học công nghệ, cách mạng công nghiệp 4.0. 

4. Hội nghị Môi trường toàn quốc đã trở thành một diễn đàn không thể thiếu, là cầu nối hữu ích thống nhất chung tiếng nói giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức quốc tế, các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng dân cư đối với các vấn đề môi trường của đất nước.

 5. Hội nghị trân trọng đề nghị các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành, Ủy nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ chức Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội lắng nghe, tiếp thu các kiến nghị của Hội nghị, tiếp tục dành nhiều sự quan tâm hơn nữa đến công tác bảo vệ môi trường trong thời gian tới, đưa nước ta ngày càng phát triển bền vững.

Trong quá trình chuẩn bị và tổ chức Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ V, Bộ Tài nguyên và Môi trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, sự đồng hành của các Bộ, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và các địa phương trong cả nước, đặc biệt sự tham gia nhiệt tình của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Bộ Tài nguyên và Môi trường ghi nhận và trân trọng cám ơn sự quan tâm, ủng hộ giúp đỡ đó.

Bộ Tài nguyên và Môi trường trân trọng cảm ơn các cơ quan báo chí, đài phát thanh, đài truyền hình và các phóng viên đã kịp thời đưa tin về Hội nghị tới toàn thể nhân dân và tạo nên sự thành công to lớn cho Hội Nghị.

Trân trọng cảm ơn./.

Bộ Tài nguyên và Môi trường​​