Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Nguyễn Văn Tài cho biết, Việt Nam đã và đang nỗ lực để bảo tồn các loài chim hoang dã, chim di cư. Chỉ thị số 04/CT-TTg được Chính phủ ban hành ngày17/5/2022 nhằm tăng cường bảo tồn các loài chim hoang dã nói chung và chim di cư nói riêng. Theo đó, Thủ tướng đã giao trách nhiệm cho các Bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để tăng cường các biện pháp bảo tồn các loài chim hoang dã, chim di cư. Việc bảo tồn, bảo vệ các loài chim hoang dã, di cư là một nhiệm vụ hết sức cần thiết đảm bảo một hệ sinh thái khỏe mạnh, góp phần bảo tồn quần thể chim di cư trong khu vực và trên thế giới, không chỉ riêng ở Việt Nam.

Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Nguyễn Văn Tài 

Việt Nam sở hữu 63 vùng chim quan trọng toàn cầu, 7 vùng chim đặc hữu và được xác định là một trong những khu vực quan trọng bậc nhất trong mạng lưới các tuyến đường bay chim di cư. Đến nay, có hơn 900 loài chim đã được phát hiện ở Việt Nam, trong đó 99 loài cần ưu tiên bảo tồn. Các vùng chim hoang dã, di cư như Vườn quốc gia: Xuân Thủy (Nam Định), Tràm Chim (Đồng Tháp), Mũi Cà Mau (Cà Mau) và nhiều khu vực khác đã tạo nên các giá trị thiên nhiên quan trọng của Việt Nam, góp phần bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, đồng thời phát triển kinh tế - xã hội, du lịch và xây dựng hình ảnh đất nước Việt Nam tươi đẹp. Bên cạnh đó, Việt Nam đã sớm tham gia Công ước quốc tế về các vùng đất ngập nước có tầm quan trọng (Ramsar) và gia nhập Hiệp hội Đường bay Đông Á - Úc (EAAFP). Thông qua các cam kết quốc tế, Việt Nam nhận thức rõ hơn về các khu vực dừng chân của chim di cư, từ đó có chính sách, quy định nằm bảo tồn sinh cảnh, hạn chế xung đột giữa con người và chim di cư cũng như tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động săn bắt, buôn bán chim di cư trái phép.

Mặc dù có nhiều nỗ lực nhưng vài năm trở lại đây, quần thể chim di cư đang suy giảm nghiêm trọng tại Việt Nam nói riêng và nhiều nước châu Á nói chung. Nguyên nhân là do sự phát triển nhanh chóng xuyên suốt châu Á đã dẫn đến việc mất đi một khu vực rộng lớn các vùng đất ngập nước ven biển và tình trạng săn bắt, bẫy bắt trái phép các loài chim. Hoạt động săn bắt, tận diệt bằng lưới, súng lưới đã tiếp tay cho các nhà hàng buôn bán, tiêu thụ chim hoang dã trái pháp luật. Đây cũng là hành vi tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh, mất cân bằng đa dạng sinh học, đe dọa tới sự phát triển bền vững của Việt Nam.

​​Tại Hội thảo, các đại biểu đã cùng trao đổi, thảo luận về hiện trạng và giá trị các loài chim di cư trong khu vực; Thực trạng săn bắt, buôn bán chim hoang dã, di cư tại Việt Nam; Tổng quan các quy định pháp luật, kế hoạch, hành động, chỉ thị và giải pháp về bảo tồn các vùng đất ngập nước và chim di cư, hoang dã tại Việt Nam; Nỗ lực bảo tồn chim hoang dã tại Việt Nam và một số khuyến nghị; Sáng kiến của ADB về bảo vệ đường bay chim di cư. 

Đặc biệt, Hội thảo đã đưa ra một số hành động cần triển khai hiệu quả Chỉ thị trong thời gian tới đó là điều tra, xây dựng danh mục các loài chim hoang dã, chim di cư và Chương trình bảo tồn một số loài chim nguy cấp, quý, hiếm và di cư tại Việt Nam; Rà soát, xây dựng và trình ban hành các quy định, hướng dẫn bảo vệ các loài chim hoang dã, di cư; Tăng cường công tác truyền thông Chỉ thị số 04/2022/CT-TTg; Lồng ghép triển khai Chỉ thị trong triển khai các quy định về bảo tồn đất ngập nước và đa dạng sinh học…