Ngày 09/6/2021, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có văn bản số 38/BC-BTNMT báo cáo kết quả triển khai Kế hoạch xử lý ô nhiễm triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đến năm 2020 theo Quyết định số 1788/QĐ-TTg ngày 01 tháng 10 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Quyết định số 1788/QĐ-TTg, mục tiêu chung của Kế hoạch là rà soát, phát hiện và tập trung xử lý triệt để, dứt điểm các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên phạm vi cả nước; hoàn thiện đồng bộ các cơ chế, chính sách, quy định của pháp luật về xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và phấn đấu đến năm 2020 không để phát sinh cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Kế hoạch được chia làm 02 giai đoạn, trong đó giai đoạn đến năm 2015, tập trung xử lý triệt để, dứt điểm 229 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã được phê duyệt danh mục và biện pháp xử lý; giai đoạn đến năm 2020, tập trung xử lý triệt để, dứt điểm 249 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã được phê duyệt danh mục và biện pháp xử lý và các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mới phát sinh, phấn đấu đến năm 2020 không còn cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Việc thực hiện Quyết định số 1788/QĐ-TTg đã được triển khai tích cực và đạt được một số kết quả. Sau 7 năm triển khai, đã có 370 cơ sở có tên tại Quyết định số 1788/QĐ-TTg đã cơ bản hoàn thành xử lý triệt để, không còn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, chiếm tỷ lệ 85% (trong đó có 111 cơ sở sản xuất kinh doanh, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, 164 bệnh viện, 77 bãi rác, 16 cơ sở giáo dục, lao động và xã hội, 02 cơ sở khác). Hiện nay, cả nước còn 65 cơ sở chưa hoàn thành (hoặc đang thực hiện) các biện pháp xử lý triệt để; 35/50 địa phương đã hoàn thành trên 70% việc xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, trong đó có 24/50 địa phương hoàn thành Kế hoạch 100%.

Công tác triển khai Quyết định số 1788/QĐ-TTg đã hình thành được hành lang pháp lý hoàn thiện các quy định của pháp luật về xử lý triệt để cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, thể hiện trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 và các văn bản quy định chi tiết thi hành như các Nghị định: số 19/2015/NĐ-CP, số 40/2019/NĐ-CP, số 155/2016/NĐ-CP.

Đối với các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thuộc khu vực công ích, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành cơ chế hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách nhà nước để xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thuộc khu vực công ích, qua đó đã thúc đẩy tiến độ xử lý đối với các cơ sở này.

Nhiều địa phương đã quan tâm chỉ đạo, xây dựng kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn; tỷ lệ các cơ sở hoàn thành biện pháp xử lý ô nhiễm triệt để đã có nhiều chuyển biến tích cực; nhiều cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã chủ động thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm trong thời gian thực hiện xử lý ô nhiễm triệt để, qua đó đã góp phần giảm thiểu tác động của ô nhiễm tới cộng đồng.

Công tác thanh tra, kiểm tra tình hình xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng luôn được các Bộ, ngành và địa phương quan tâm đẩy mạnh, góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Từ năm 2013-2015, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thành lập Đoàn kiểm tra, giám sát có sự tham gia của thành viên Văn phòng Ban chỉ đạo tại các Bộ, ngành, tiến hành kiểm tra, thanh tra tại 202 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, chủ yếu tập trung đối với các cơ sở có hành vi chậm xử lý triệt để ô nhiễm môi trường theo tiến độ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và đã tiến hành xử phạt với số tiền xử phạt là hơn 26 tỷ đồng. Trong đó các biện pháp xử lý chính đã thực hiện là phạt tiền, đình chỉ hoạt động, yêu cầu cơ sở khắc phục hậu quả vi phạm. Bên cạnh đó, đã kiểm tra tiến độ thực hiện 39 dự án xử lý ô nhiễm triệt để được hỗ trợ từ ngân sách Trung ương.

Một số địa phương đã chủ động thành lập các Đoàn liên ngành để tiến hành thanh tra, kiểm tra, đồng thời có biện pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc đối với các cơ sở nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý ô nhiễm triệt để trên địa bàn.

Từ năm 2016 - 2020, công tác thanh tra, kiểm tra công tác xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã triển khai lồng ghép với kế hoạch thanh tra, kiểm tra của các Bộ, ngành, địa phương. Với sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo liên ngành, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các địa phương đã chủ động tổ chức thanh tra, kiểm tra chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường tại các cơ sở, khu công nghiệp, cụm công nghiệp; trong đó lồng ghép thanh tra, kiểm tra đối với các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn hoặc phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường để triển khai. 

(VEA)