Theo báo cáo của tỉnh Long An, hiện nay, toàn tỉnh có 157 cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc 14/17 loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, theo Phụ lục II Nghị định số 08/2022/NĐ-CP và Nghị định số 05/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là những loại hình bắt buộc phải thực hiện các biện pháp quản lý môi trường nghiêm ngặt do đặc thù sản xuất dễ phát sinh chất thải rắn, nước thải và khí thải độc hại.

Cụ thể, ngành dệt nhuộm có đến 42 cơ sở đang hoạt động, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nhóm nguy cơ ô nhiễm. Tiếp đến là ngành tái chế chất thải với 29 cơ sở, xi mạ (26 cơ sở), hóa chất (10 cơ sở) và sản xuất linh kiện điện tử (10 cơ sở). Ngoài ra, còn có các cơ sở sản xuất giấy từ nguyên liệu tái chế, sản xuất xi măng, chế biến thực phẩm, giết mổ và chăn nuôi quy mô công nghiệp,...

Các loại hình này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao mà còn phát sinh lượng chất thải lớn, liên tục. Vì vậy, việc giám sát, kiểm tra và buộc tuân thủ các quy chuẩn môi trường là nhiệm vụ then chốt của ngành chức năng. Nhằm tăng cường kiểm soát, tỉnh yêu cầu các doanh nghiệp (DN) có lưu lượng nước thải lớn phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục và kết nối dữ liệu trực tiếp về Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Tính đến thời điểm hiện tại, nhiều doanh nghiệp lớn như Công ty TNHH Formosa Taffeta Việt Nam, Shundao, S&S Fabrics, ChanCo, Dệt Kim Đông Phương, Sapporo Việt Nam, Đồ hộp Việt Cường, LeLong Việt Nam,... đã hoàn tất lắp đặt hệ thống giám sát nước thải.

Trong lĩnh vực khí thải, toàn tỉnh Long An có 9 đơn vị thuộc nhóm ngành có nguy cơ cao phải lắp đặt hệ thống quan trắc bụi và khí thải tự động. Đến nay, đã có 8/9 doanh nghiệp hoàn thành truyền dữ liệu về cơ quan chức năng. Riêng 1 cơ sở còn lại đang trong quá trình lắp đặt hệ thống.

Phần lớn các doanh nghiệp vận hành tốt hệ thống xử lý nước thải, khí thải. Chất lượng chất thải sau xử lý đa phần đều đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Tuy nhiên, vẫn ghi nhận một số thời điểm DN xả thải vượt ngưỡng cho phép. Khi phát hiện vi phạm qua dữ liệu quan trắc, Sở sẽ lập tức gửi văn bản cảnh báo và yêu cầu doanh nghiệp khắc phục theo quy định.

Năm 2024, tỉnh đã tiến hành thanh, kiểm tra đối với 70 tổ chức và 1 cá nhân. Qua đó, phát hiện 44 tổ chức và 1 cá nhân vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Trong số các cơ sở vi phạm, phần lớn thuộc nhóm ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Cơ quan chức năng đã ban hành 44 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền gần 4,941 tỉ đồng; đồng thời, yêu cầu các đơn vị vi phạm có biện pháp khắc phục triệt để, không để tái diễn tình trạng gây ô nhiễm kéo dài.

Nâng cao trách nhiệm xã hội, đầu tư đầy đủ hệ thống xử lý môi trường 

Những nỗ lực trên đã mang lại kết quả đáng ghi nhận. Thời gian qua, tỉnh không xảy ra những “điểm nóng” xung đột về môi trường và gây mất an ninh, trật tự. Nổi bật, Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) năm 2023, Long An có sự đột phá khi tăng đến 16 bậc so với năm 2022 và đứng vị trí thứ 12 trong năm 2023.

Chưa dừng lại ở đó, tỉnh tiếp tục ghi nhận một bước tiến vượt bậc trong nỗ lực phát triển xanh và bền vững khi Chỉ số Xanh cấp tỉnh năm 2024 được xếp hạng ở vị trí thứ 6 cả nước với tổng số 27,56 điểm (tăng 6 bậc và tăng 4,49 điểm so với năm 2023).

Đánh giá Chỉ số Xanh cấp tỉnh góp phần hỗ trợ chính quyền các tỉnh, thành phố đánh giá, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản trị môi trường tại các địa phương. PGI bao gồm 4 chỉ số thành phần: Giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu; Đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường tối thiểu; Vai trò lãnh đạo của chính quyền tỉnh trong thúc đẩy thực hành Xanh; Chính sách và dịch vụ hỗ trợ DN trong bảo vệ môi trường. Sự tăng hạng mạnh mẽ này cho thấy những nỗ lực không ngừng của chính quyền, DN và người dân tỉnh trong việc thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường, thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Võ Minh Thành, việc quản lý, giám sát các nguồn thải có nguy cơ ô nhiễm cao tiếp tục là trọng tâm trong thời gian tới. Tỉnh sẽ tăng cường áp dụng công nghệ thông tin vào công tác quan trắc, giám sát tự động; đồng thời, nâng cao năng lực thanh tra, xử lý để bảo đảm tính răn đe và hiệu quả quản lý. Với quan điểm xuyên suốt và nhất quán phương châm phát triển phải bền vững, nhất quyết không vì tăng trưởng kinh tế mà đánh đổi môi trường.

Tỉnh Long An cũng yêu cầu các doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm xã hội, đầu tư đầy đủ hệ thống xử lý môi trường trước khi mở rộng quy mô sản xuất. Việc kiểm soát ô nhiễm không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn bảo vệ môi trường sống của cộng đồng dân cư trên địa bàn, bảo đảm an ninh, trật tự địa bàn.