Đến dự và đồng chủ trì Diễn đàn có đồng chí Đỗ Đức Duy - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Mội trường và đồng chí Lương Quốc Đoàn - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch BCH Trung ương Hội Nông dân Việt Nam.

Tham dự Diễn đàn còn có các đồng chí Thường trực Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, đại diện các Ban, Bộ, ngành Trung ương; đại diện các cục, vụ, viện, trường của Bộ Tài nguyên và Môi trường; đại diện các Ban, đơn vị thuộc Trung ương Hội NDVN; đại diện Hội Nông dân các tỉnh, thành phố, các cán bộ Hội Nông dân các cấp; các chuyên gia, nhà khoa học, các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, đất đai...

Phát biểu khai mạc diễn đàn, đồng chí Lương Quốc Đoàn- Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch BCH Trung ương Hội Nông dân Việt Nam nhấn mạnh:

Đồng chí Lương Quốc Đoàn- Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch BCH Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phát biểu khai mạc Diễn đàn

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự điều hành hiệu quả, linh hoạt của Chính phủ, sự vào cuộc quyết liệt của các Bộ, ngành, địa phương,nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã có bước phát triển vượt bậc, đời sống của nông dân và cư dân nông thôn được nâng cao về mọi mặt, diện mạo nông thôn có sự thay đổi sâu sắc theo hướng ngày càng hiện đại, văn minh.

Tuy nhiên, với đặc thù của nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam hiện vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế; cả về mặt khách quan và chủ quan như: tính phức tạp trong quản lý, sử dụng đất đai; về tích tụ, tập trung đất đai; quy mô sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ; việc chuyển đổi tư duy sản xuất, áp dụng công nghệ sản xuất xanh của người nông dân còn nhiều khó khăn, thách thức; về bảo vệ môi trường nông thôn nhất là trong sản suất nông nghiệp, về rác thải sinh hoạt, làng nghề khu vực nông thôn, đặc biệt là vùng núi, vùng sâu, vùng xa vẫn còn nhiều khó khăn ảnh hưởng của biến đổi khí hậu xuất hiện các hình thái thời tiết cực đoan, thiên tai, bão lũ...

Với chủ đề: "Khơi thông nguồn lực đất đai, hướng tới mục tiêu NetZero, bảo vệ môi trường nông thôn", Diễn đàn lần này là dịp để chúng tôi được lắng nghe các đại biểu nông dân, hợp tác xã tiêu biểu, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn… phán ánh, đề xuất, kiến nghị những khó khăn, vướng mắc liên quan đến triển khai thi hành Luật Đất đai vừa được Quốc hội thông qua; việc quản lý, điều hành,thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường, về các giải pháp hướng tới mục tiêu NetZero.

Diễn đàn cũng là tiền đề để lắng nghe, tổng hợp ý kiến của bà con nông dân, các hợp tác xã, các doanh nghiệp trước thềm Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với Nông dân năm 2024.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy phát biểu tại diễn đàn “Lắng nghe nông dân nói” với chủ đề “Khơi thông nguồn lực đất đai, hướng tới mục tiêu NetZero, bảo vệ môi trường nông thôn”

Phát biểu tại diễn đàn, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cho biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường và Trung ương Hội Nông dân Việt Nam là hai cơ quan đã có truyền thống phối hợp hiệu quả, đã ký kết Chương trình phối hợp công tác qua nhiều giai đoạn.

Hai cơ quan đã phối hợp tổ chức nhiều sự kiện rất có ý nghĩa, trong đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã nhận được sự phối hợp, hỗ trợ rất lớn của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, cũng như sự đồng hành của Hội Nông dân các địa phương; đặc biệt là việc tổ chức lấy ý kiến của Nhân dân trong quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng, có tác động lớn đến người dân nông thôn như: Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên nước, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; cũng như các quy hoạch, chiến lược quan trọng của ngành Tài nguyên và Môi trường…

Theo Bộ trưởng Đỗ Đức Duy, khu vực nông thôn Việt Nam với hơn 62 triệu người dân đang sinh sống, giữ vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và Hội Nông dân Việt Nam đã hình thành tổ chức hội các cấp xuyên suốt từ trung ương đến địa phương với số lượng hội viên đông đảo.

Khơi thông nguồn lực đất đai, bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững nông nghiệp, nông dân, nông thôn, góp phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước luôn là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước.

Thực tiễn đang đòi hỏi chúng ta cần phải nâng cao hơn nữa hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên; giải quyết tốt các thách thức về ô nhiễm môi trường; chủ động phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, bởi đây là những vấn đề đang ảnh hưởng trực tiếp đến các mục tiêu phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Cùng với đó, ước tính lượng phát thải của hoạt động nông nghiệp chiếm khoảng 43% tổng lượng phát thải quốc gia, tương đương 65 đến 150 triệu tấn CO2/năm, đòi hỏi chúng ta cần nỗ lực chung tay cùng bà con nông dân kéo giảm phát thải khí nhà kính trong ngành nông nghiệp, hướng tới mục tiêu NetZero vào năm 2050.

Theo Bộ trưởng Đỗ Đức Duy, Bộ Tài nguyên và Môi trường luôn xác định Hội Nông dân các cấp là hệ thống nối dài, lực lượng quan trọng trong triển khai các chiến lược, cơ chế, chính sách, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Ngành, trong đó: quản lý, sử dụng hiệu quả đất đai, tài nguyên nước; bảo vệ môi trường; phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu luôn là các nhiệm vụ được ưu tiên.

Do đó, diễn đàn “Lắng nghe nông dân nói” với chủ đề “Khơi thông nguồn lực đất đai, hướng tới mục tiêu NetZero, bảo vệ môi trường nông thôn” được tổ chức ngày hôm nay là dịp để Bộ Tài nguyên và Môi trường truyền tải những thông điệp, phổ biến những cơ chế chính sách mới và quan trọng đến từng cấp hội nông dân, để từ đó lan tỏa đến từng bà con nông dân trên cả nước.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cho biết cần nỗ lực chung tay cùng bà con nông dân kéo giảm phát thải khí nhà kính trong ngành nông nghiệp, hướng tới mục tiêu NetZero vào năm 2050.

Theo Bộ trưởng Đỗ Đức Duy, tại Diễn đàn, ban tổ chức mong muốn được lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con nông dân cả nước nói chung, các địa phương khu vực phía Bắc nói riêng liên quan đến các lĩnh vực quản lý nhà nước của Ngành. Đặc biệt, mong được bà con chia sẻ những sáng kiến hay, cách làm hiệu quả; đồng thời, kiến nghị, đề xuất những giải pháp khả thi để tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực, tạo động lực để phát triển mạnh mẽ khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Với tinh thần đó, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đề nghị Diễn đàn tập trung trao đổi, thảo luận về các vấn đề trọng tâm sau:

Một là, cơ chế, chính sách và pháp luật về đất đai và những ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn; các đề xuất, kiến nghị để nâng cao hiệu quả thi hành chính sách mới của Luật Đất đai năm 2024.

Hai là, giới thiệu những sáng kiến hay, kinh nghiệm tốt, mô hình hiệu quả trong tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thi hành Luật Đất đai; trong triển khai và vận dụng các điểm mới của chính sách để phát huy nguồn lực từ đất đai phục vụ việc cơ cấu lại nông nghiệp, phát triển kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Ba là, chia sẻ các mô hình hay, cách làm hiệu quả trong tuyên truyền, phổ biến, vận động, hướng dẫn bà con nông dân bảo vệ môi trường nông thôn tho quy định của Luật Bảo vệ môi trường; các đề xuất, kiến nghị của các cấp hội nông dân với các cơ quan nhà nước để làm tốt hơn lĩnh vực này.

Bốn là, chia sẻ các mô hình quản lý, thu gom, xử lý chất thải, phụ phẩm nông nghiệp; biện pháp quản lý hóa chất bảo vệ thực vật… theo hướng tái chế, tái sử dụng, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn, cac-bon thấp trong nông nghiệp.

Năm là, trao đổi, chia sẻ của đại diện các bộ, ban, ngành với các cấp Hội Nông dân và bà con nông dân để có thể tiếp cận nguồn lực đất đai, tài chính, nhằm thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, sinh kế bền vững và chuyển đổi công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại Việt Nam.

Các đại biểu tham dự diễn đàn

Tại Diễn đàn, có rất nhiều ý kiến, đề xuất, nguyện vọng của người dân được gửi đến Diễn đàn với mong muốn được giải đáp các thắc mắc về các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường nông nghiệp, nông thôn, những chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong xử lý rác thải sinh hoạt, rác thải nông nghiệp, môi trường làng nghề; cung cấp nước sạch và xử lý nước thải ở nông thôn...

Liên quan đến câu hỏi của đại biểu Võ Quan Huy về các chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX đầu tư công nghệ, vốn xử lý chất thải, rác thải trong sản xuất nông nghiệp... để đảm bảo đạt được các tiêu chí để xuất khẩu các sản phẩm.

Bộ trưởng Bộ TN&MT Đỗ Đức Duy chia sẻ tại Diễn đàn

Bộ trưởng Bộ TN&MT Đỗ Đức Duy khẳng định: Về vấn đề này, trong Luật Bảo vệ Môi trường 2020 đã có quy định và Nghị định số 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đã có quy định về nội dung này.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Đỗ Đức Duy, qua nghiên cứu và thực tế, Bộ TN&MT nhận thấy, các quy định trên chưa thực sự bao quát, phù hợp với thực tế. Theo đó, Bộ TN&MT đã phối hợp với các Bộ ngành có liên quan và Ngân hàng Nhà nước đề xuất Chính phủ bổ sung thêm quy định, cơ chế chính sách liên quan đến 2 vấn đề:

Thứ nhất là trách nhiệm của nhà sản xuất, các doanh nghiệp, đối với các bao bì phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thì các nhà sản xuất, nhập khẩu thực hiện trách nhiệm quản lý bao bì sản phẩm của mình khi chúng bị thải bỏ ra môi trường.

Thứ hai là liên quan đến các cơ chế chính sách hỗ trợ cho sản xuất xanh, tín dụng xanh, theo đó, các doanh nghiệp, HTX thực hiện các dự án bảo vệ môi trường, sản xuất xanh... sẽ được hưởng cơ chế tín dụng xanh, sản xuất xanh và khi được tiếp cận chính sách này giúp các đơn vị thuận lợi trong việc xuất khẩu sang thị trường quốc tế.

Theo Bộ trưởng Đỗ Đức Duy, về nội dung thứ hai, Bộ TN&MT sẽ nghiên cứu và tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX cơ chế chính sách để tiếp cận thuận lợi hơn. Bộ TN&MT rất mong muốn trong năm 2025 sẽ sửa đổi được những hạn chế, bất cập trong Nghị định 08/2022/NĐ-CP qua đó giúp giải quyết căn bản vấn đề môi trường trong sản xuất nông lâm nghiệp, làm điều kiện cho nền sản xuất nông lâm nghiệp của Việt Nam bước ra thị trường thế giới, nhất là các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, EU...

Về công tác thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đã quy định trong Luật Bảo vệ môi trường, trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Mạnh Hiếu, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Yên, huyện Phú Xuyên - một trong 10 Gương mặt trẻ Thủ đô tiêu biểu 2023, ông Hoàng Văn Thức, Cục trưởng Cục kiểm soát ô nhiễm môi trường (Bộ TN&MT) cho biết, về phát thải làng nghề, trong Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã quy định, các cơ sở kinh doanh dịch vụ và các cơ sở sản xuất kinh doanh thải ra phải xử lý.

Theo ông Hoàng Văn Thức, đối với xử lý chất thải trong các làng nghề, hiện nay vẫn còn hạn chế. Hiện nay chúng ta có trên 2.000 làng nghề đang phát sinh nhiều chất thải, trong đó có làng nghề truyền thống.

Trong Luật Bảo vệ môi trường đã quy định, chính quyền các địa phương khuyến khích bà con kinh doanh dịch vụ làng nghề phát triển đầu tư, xử lý chất thải.

Đối với làng nghề phụ gia, nằm trong diện có thể gây ô nhiễm cần đầu tư xử lý chất thải, có công nghệ tái chế thì xử lý hoặc chuyển cho đơn vị khác xử lý.

Hiện nay, các địa phương có chính sách các hộ kinh doanh cá thể chuyển vào khu công nghiệp để xử lý, chính sách này đã được áp dụng rất hiệu quả và xử lý được vấn đề môi trường.

Ông Hoàng Văn Thức, Cục trưởng Cục kiểm soát ô nhiễm môi trường (Bộ TN&MT) trả lời các câu hỏi tại Diễn đàn

Trả lời câu hỏi của ông Võ Quan Huy, Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An (huyện Đức Huệ, Long An), Nông dân Việt Nam xuất sắc đang sở hữu 1.000ha đất trồng chuối xuất khẩu. Ông Hoàng Văn Thức cho biết, hiện công tác thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đã quy định trong Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và có thể chia thành các nhóm rác tái chế, rác hữu cơ, nhóm khác.

Trong đó khuyến khích địa bàn nông thôn, vùng sâu vùng xa không có điều kiện thu gom... thì Nhà nước sẽ có thể hướng dẫn thu gom, tái chế rác hữu cơ tại gia đình. Đối với khu đô thị thì cần tập trung thu gom, phân loại, khu nào có khu thu gom sẽ hướng dẫn gia đình thu gom và phân loại xử lý ngay.

Cũng theo ông Hoàng Văn Thức, thời gian qua, trong các mùa vụ thu hoạch lúa, nông dân tại các tỉnh hay đốt rơm rạ, gây ô nhiễm môi trường, Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường đã phối hợp với các địa phương nghiên cứu và có phương án thu gom và để đầu tư vào xử lý thành tài nguyên phục vụ sản xuất các sản phẩm khác rất hiệu quả. Đối với cây cao su, đã có nhiều cơ sở thu gom để đưa về xử lý hiệu quả.

Đặc biệt, hiện nay nhiều tỉnh có mô hình xử lý chất thải rắn rất hiệu quả. Đơn cử như Hải Phòng có công nghệ xử lý chất thải rắn như cành cây rất hay, cần nhân rộng ra các địa phương khác cùng áp dụng.

Đặt câu hỏi tại diễn đàn, ông Nguyễn Quốc Huy - Nông dân Việt Nam xuất sắc 2023, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX nấm Tam Đảo (Vĩnh Phúc) thông tin, hiện nay HTX Nấm Tam Đảo đang đầu tư phát triển vùng nguyên liệu trồng dâu nuôi tằm tại một số tỉnh vùng núi như Lào Cai, Tuyên Quang, Yên Bái, Cao Bằng: Dâu tằm là cây lâu đời ở Việt Nam, dâu là cây lấy lá nhưng luôn được duy trì tối thiểu 5 lá ở thời điểm cuối vụ, do vậy trên bề mặt luôn giữ được mặt bằng phủ xanh.

Ông Nguyễn Quốc Huy - Nông dân Việt Nam xuất sắc 2023, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX nấm Tam Đảo (Vĩnh Phúc)

Ông Huy dẫn chứng, trồng dâu đang mang lại thu nhập cao đến 300 triệu đồng/năm, trừ chi phí còn 180 triệu đồng/năm. Đồng thời trong toàn bộ quá trình trồng dâu nuôi tằm rất hạn chế sử dụng phân bón hoá học có chứa đạm vô cơ giúp bảo vệ môi trường, tạo dinh dưỡng cho đất. HTX đang làm việc với nhiều tỉnh để xuất khẩu sản phẩm ra thế giới, cơ hội tơ tằm, tơ lụa của chúng ta rất tiềm năng, nhất là tại thị trường Ấn Độ.

“Để mang hiệu quả lâu dài, chúng tôi không sử dụng thuốc BVTV nên mức độ bảo vệ môi trường rất tốt. Vậy tôi xin hỏi với các diện tích trồng dâu theo vùng lớn có thể được đo đếm và cấp chứng nhận tín chỉ carbon không?” – nông dân Nguyễn Quốc Huy đặt vấn đề

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Quốc Huy, nông dân Việt Nam xuất sắc 2023, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX nấm Tam Đảo (Tam Đảo, Vĩnh Phúc), Bộ trưởng Bộ TN&MT Đỗ Đức Duy rất tâm đắc với câu hỏi và thông tin mà đại biểu Huy nêu ra: Phát triển diện tích trồng dâu nuôi tằm và hướng đến được cấp và bán tín chỉ carbon".

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Quốc Huy, nông dân Việt Nam xuất sắc 2023

Theo Bộ trưởng Bộ TN&MT, hiện nay nhu cầu phát triển trồng râu nuôi tằm lớn, không chỉ trong nước và ngoài nước. Nhất là tại các địa phương vùng núi phía Bắc như Yên Bái, Lào Cai, Vĩnh Phúc... đã chuyển đổi từ đất lúa kém hiệu quả sang trồng dâu nuôi tằm cho hiệu quả kinh tế rất cao, theo ước tính có thể thu nhập từ 250 triệu đến 300 triệu đồng/ha/ năm. Cây trồng này có thể phát triển được trên đất đồi, đất dốc mang lại hiệu quả kinh tế cho nông dân rất tốt.

Đặc biệt tại Yên Bái, còn thu hút được nhà máy ươm tơ quy mô lớn và cho chất lượng cao xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới.

Theo Bộ trưởng Đỗ Đức Duy, nếu chúng ta đầu tư thêm, dùng phân hữu cơ, thuốc sinh học... áp dụng vào trồng dâu thì phát thải rất thấp, do vậy có tiềm năng bán tín chỉ carbon. “Sắp tới, chúng tôi sẽ hỗ trợ các địa phương và bà con. Chúng ta hướng tới, xây dựng các phương thức cấp chứng chỉ carbon với các diện tích trồng dâu nuôi tằm, góp phần đạt mục tiêu Net zero vào năm 2050.” - Bộ trưởng Đỗ Đức Duy thông tin.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cho rằng, không chỉ lĩnh vực này mà còn nhiều lĩnh vực khác trong nông nghiệp sẽ được cấp chứng chỉ carbon và đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Cũng tại diễn đàng, trả lời những thắc mắc, kiến nghị của các đại biểu về nông dân thực hiện sản xuất hướng tới mục tiêu Net Zero, ông Tăng Thế Cường - Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết:

Ông Tăng Thế Cường - Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường)

Chủ đề về sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu đang các bộ, ngành và các địa phương rất quan tâm. Vì phát thải thấp trong nông nghiệp gắn với phát triển ở địa phương, Chính phủ và Bộ Nông nghiệp PTNT đang triển khai rất nhiều giải pháp để giảm phát thải. Trong tổng cơ cấu phát thải khí nhà kính thì phát thải lớn nhất là năng lượng chiếm đến 62%, sau đó là nông nghiệp.

Tầm quan trọng của ngành nông nghiệp trong giảm phát thải có quan trọng rất lớn. Triển khai công tác giảm phát thải khí nhà kính, Bộ Nông nghiệp và PTNT đã có những giải pháp rất tích cực. Thứ nhất, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Chỉ đạo COP 26 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành kế hoạch giảm phát thải đến 2030, trong đó có nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản, đất. Bộ Nông nghiệp cũng đang triển khai rất mạnh để ban hành các quy định mang tính chất hướng dẫn thực hiện giảm phát thải thấp, đặc biệt trong lĩnh vực lâm nghiệp, Bộ cũng đang xây dựng và ban hành xác định tín chỉ carbon.

Trong lâm nghiệp, các đối tác quốc tế đang rất chú ý đến nước ta với tiềm năng về rừng. Việt Nam đã chuyển nhượng thành công 10,3 triệu tín chỉ carbon rừng (10,3 triệu tấn CO2) thông qua Ngân hàng Thế giới (WB) với đơn giá 5 USD/tấn, thu về 51,5 triệu USD (khoảng 1.200 tỷ đồng). Đây là bước khởi đầu về tiềm năng thương mại tín chỉ carbon rừng. Các chuyên gia cho rằng, Việt Nam là một trong những quốc gia giàu tiềm năng về rừng, với hơn 14,86 triệu ha, đạt tỉ lệ che phủ 42,02% và là lĩnh vực duy nhất phát thải ròng âm...

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy trao đổi với các đại biểu hội nông dân bên lề diễn đàn sáng ngày 24/11

Trong nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và PTNT đang phối hợp với Ngân hàng thế giới và các đối tác triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao, giảm phát thải thấp ở đồng bằng sông Cửu Long. Qua 2 năm triển khai, chúng ta đã đạt được những kết quả rất tích cực.

Để hỗ trợ nông dân sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải và hướng tới mục tiêu Net Zero, Cục Biến đổi khí hậu sẽ tham mưu cho Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp Bộ Nông nghiệp và PTNT dần dần ra được tiêu chí hướng dẫn cụ thể để bà con thực hiện. Tôi mong rằng bà con nông dân và các doanh nghiệp nông nghiệp chúng ta sẽ cùng nhau làm nên những vấn đề từ bỡ ngỡ trở nên quen thuộc.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy phát biểu kết luận tại Diễn đàn

Phát biểu kết luận diễn đàn “Lắng nghe nông dân nói” với chủ đề “Khơi thông nguồn lực đất đai, hướng tới mục tiêu NetZero, bảo vệ môi trường nông thôn”, thay mặt Lãnh đạo Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đã trân trọng cảm ơn Đồng chí Lương Quốc Đoàn, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam và đánh giá cao sáng kiến của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã phối hợp với Bộ Tài nguyên Môi trường tổ chức và đồng chủ trì Diễn đàn có ý nghĩa rất quan trọng này.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cho biết, diễn đàn đã lắng nghe, trao đổi và thảo luận với hơn các nhóm câu hỏi, ý kiến phản ánh với tinh thần thẳng thắn, tâm huyết và trách nhiệm cao của cán bộ hội nông dân, các hội viên nông dân xuất sắc, các Hợp tác xã tiêu biểu, các chuyên gia, nhà khoa học và các doanh nghiệp...

Trong đó, các đại biểu nông dân đã trao đổi về nhóm nội dung thảo luận liên quan tới các giải pháp, chính sách khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển bền vững; thảo luận, đối thoại về triển khai các điểm mới của Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành có liên quan mật thiết đến nông nghiệp, nông thôn; các đại biểu cũng trao đổi về các cơ chế, chính sách, giải pháp về bảo vệ môi trường nông nghiệp, nông thôn để thực hiện cam kết của Việt Nam, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0...

Các nội dung được nêu tại Diễn đàn cơ bản đã được đại diện các cơ quan, đơn vị chuyên môn của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Trung ương Hội Nông dân Việt Nam giải đáp, làm rõ. Bộ trưởng Đỗ Đức Duy hy vọng rằng các ý kiến trao đổi, giải đáp, hướng dẫn đã cơ bản đáp ứng yêu cầu và sẽ được vận dụng hiệu quả trong quá trình triển khai trên thực tế.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cho biết, các nội dung thảo luận tại Diễn đàn là sự chuẩn bị về nội dung quan trọng trước thềm Hội nghị đối thoại của Thủ tướng Chính phủ với nông dân năm 2024 dự kiến diễn ra vào tháng 12 tới đây.

Trên tinh thần Chính phủ sẽ đồng hành, hỗ trợ, chia sẻ cùng nông dân; lấy người nông dân là trung tâm, là đối tượng phục vụ, tạo môi trường thuận lợi cho nông dân phát triển sản xuất, kinh doanh, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đề nghị các đơn vị trực thuộc của hai cơ quan và các bộ, ngành tiếp tục rà soát, tổng hợp, giải đáp, hướng dẫn kịp thời các câu hỏi, ý kiến chưa được trực tiếp trả lời tại Diễn đàn; đồng thời phối hợp, tập trung thực hiện tốt 06 nhiệm vụ trọng tâm:

Toàn cảnh diễn đàn

Thứ nhất, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cấp hội nông dân, hợp tác xã tích cực quán triệt, tuyên truyền, giáo dục, tạo sự thống nhất, đồng thuận cao trong nhận thức và hành động của toàn xã hội nói chung và hội viên nông dân cả nước nói riêng về quản lý, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu theo xu thế chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế các-bon thấp, kinh tế tuần hoàn, phục hồi hệ sinh thái; hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và trung hòa các-bon; thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; phát huy vai trò chủ thể của nông dân, người dân nông thôn, doanh nghiệp, hợp tác xã.

Xác định thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vừa là thách thức, nhưng đồng thời cũng là cơ hội để phát triển bền vững kinh tế nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống người dân nông thôn.

Đổi mới công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp, đoàn kết nông dân; nâng cao hiệu quả các phong trào thi đua, cuộc vận động trong thực hiện các chính sách, pháp luật về tài nguyên và môi trường; lồng ghép với tuyên truyền, vận động thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

“Đặc biệt, gắn công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách tài nguyên và môi trường với giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc mang lại những lợi ích thiết thực cho bà con nông dân; tạo điều kiện để bà con tiếp cận những chính sách mới, khơi thông các nguồn lực, góp phần phát triển nông nghiệp, nông thôn hiệu quả, bền vững.” - Bộ trưởng Đỗ Đức Duy nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, chú trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí, khát vọng vươn lên, nỗ lực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; chung tay, góp sức xây dựng nông nghiệp sinh tái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, góp phần tích cực phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.

Đồng thời, tăng cường truyền thông về chủ trương, chính sách, pháp luật, các mô hình hay, cách làm hiệu quả, gương điển hình, tiên tiến trong nông nghiệp, nông dân, nông thôn; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông tin, truyền thông của các cấp hội nông dân; lồng ghép việc thực hiện các chính sách, pháp luật về tài nguyên và môi trường trong các mô hình, hoạt động phong trào, công tác thông tin, truyền thông của các cấp hội.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy và Chủ tịch Hội nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu

Thứ hai, tiếp tục rà soát, hoàn thiện và tổ chức thực thi có hiệu quả hệ thống chính sách, pháp luật về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu gắn với nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Trong đó tập trung triển khai đầy đủ, toàn diện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Tài nguyên nước năm 2023, Luật Đất đai năm 2024, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo và các văn bản hướng dân thi hành.

Đối với việc triển khai Luật Đất đai năm 2024, có rất nhiều điểm mới tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nông dân, cũng như chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số cần được phổ biến, hướng dẫn sâu rộng để người nông dân nắm bắt, vận dụng các chính mới này để phát triển kinh tế gia đình, kinh tế nông thôn và tham gia xây dựng nông thôn mới bền vững.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, kinh tế các-bon thấp, kinh tế tuần hoàn; tập trung giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường khu vực nông thôn, các nguy cơ suy giảm, cạn kiệt tài nguyên và đa dạng sinh học. Đặc biệt, thúc đẩy phát triển, ứng dụng các mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp; đề xuất chính sách thu hút các dự án đầu tư sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng và tài nguyên trong nông nghiệp. Xây dựng và thực hiện kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính cho các lĩnh vực phát triển nông nghiệp; thiết lập và vận hành hiệu quả thị trường các-bon nói chung, và trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp nói riêng.

Thứ tư, thường xuyên cập nhật, hướng dẫn người dân, cộng đồng các kế hoạch, phương án phòng ngừa thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu ở những khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, lũ quét, sạt lở đất, địa bàn trung du, miền núi. Thực hiện các giải pháp tổng thể về phòng, chống xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển, sụt lún vùng đồng bằng sông Cửu Long; chủ động quy hoạch, di dời, tái định cư cho người dân ở các khu vực có nguy cơ rủi ro thiên tai cao.

Thứ năm, tối ưu hóa việc đưa các diện tích đất chưa sử dụng vào sử dụng trong thực tế; kiểm soát chặt hoạt động khai thác khoáng sản, đặc biệt là khai thác cát sỏi lòng sông, ven biển.

Khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn nước trong nông nghiệp, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước; tiếp tục phân cấp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng cho cộng đồng dân cư.

Thứ sáu, tập trung nguồn lực giải quyết hiệu quả các vấn đề môi trường nông thôn, đặc biệt là xử lý nước thải làng nghề; cải tạo, phục hồi môi trường các lưu vực sông, hồ chứa, công trình thủy lợi bị ô nhiễm; thực hiện hiệu quả việc thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, bao bì, thuốc bảo vệ thực vật, giảm thiểu chất thải nhựa; tái chế, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vi sinh, hữu cơ trong canh tác và phát triển kinh tế nông nghiệp; bảo đảm cung cấp nước sạch cho người dân nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo; bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên, đặc biệt là các hệ sinh thái rừng, đất ngập nước, rạn san hô, thảm cỏ biển.

“Với chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Ngành, cùng với tình cảm đặc biệt dành cho bà con nông dân và các cấp hội nông dân, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục quan tâm, chỉ đạo, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho việc đổi mới, phát huy, vai trò, vị trí của nông dân và các cấp hội để cùng chung tay, góp sức thực hiện mục tiêu phát triển “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh” theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.” - Bộ trưởng Đỗ Đức Duy nhấn mạnh.