Kết quả quan trắc chất lượng môi trường không khí và nước tại khu vực miền Bắc đợt 8/2023 như sau:

Hiện trạng chất lượng môi trường không khí:

Thống kê kết quả quan trắc Đợt 8 (tháng 11 năm 2023) cho thấy, có 02/06 thông số thực hiện quan trắc có giá trị vượt giới hạn cho phép, trong đó thông số tổng bụi TSP có 2/93 giá trị vượt giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT TB 1h, chiếm tỷ lệ 2,2%; thông số tiếng ồn có 37/93 giá trị vượt giới hạn cho phép QCVN 26:2010/BTNMT chiếm tỷ lệ 39,8%. Các thông số khác NO2, CO, SO2, Pb nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h).

Cụ thể, trong thời gian quan trắc đợt 8 (tháng 11 năm 2023), kết quả quan trắc thông số bụi lơ lửng khá thấp, phần lớn các điểm có giá trị TSP nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h). Tại các KCN ghi nhận duy nhất tại KCN Ba La có giá trị TSP (310 µg/m3) vượt giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h). Tại các nút giao thông hay các khu dân cư, ghi nhận giá trị TSP thu được đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h) và không có nhiều biến động so với cùng kỳ năm trước. 

Kết quả quan trắc tiếng ồn, Đợt 8 cho thấy, có 37/91 giá trị (15/31 điểm đo) có giá trị tiếng ồn chạm ngưỡng và vượt giới hạn cho phép theo QCVN 26:2010/BTNMT (70 dBA, áp dụng với khung thời gian từ 6-21h).

Hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt:

Chất lượng môi trường nước trên các LVS khu vực phía Bắc Đợt 8 (tháng 11/2023) khá tốt. Trong số 185 điểm quan trắc trên 05 LVS, có đến 75,6% các điểm quan trắc có giá trị WQI đạt mức rất tốt đến tốt; 8,1% các điểm quan trắc có giá trị WQI mức trung bình; 7,6% các điểm quan trắc có giá trị WQI mức xấu và 8,6% các điểm quan trắc có giá trị WQI mức ô nhiễm nặng. Các điểm có giá trị WQI ở mức xấu đến ô nhiễm tập trung trên các điểm nóng về ô nhiễm môi trường trên LVS Nhuệ Đáy và trên LVS Cầu do tiếp nhận nước thải sinh hoạt của Tp. Hà Nội, Tp. Thái Nguyên và nước thải làng nghề (tỉnh Bắc Ninh).

Chi tiết diễn biến chất lượng nước trên các LVS như sau:

Chất lượng môi trường nước LVS Cầu:
Chất lượng nước tại thượng nguồn sông Cầu, đoạn chảy qua Bắc Kạn Đợt 8 (tháng 11/2023) duy trì khá tốt và ít biến động nước sông sử dụng được cho mục đích sinh hoạt, nuôi trồng thuỷ sản, tưới tiêu và các mục đích tương đương khác, giá trị WQI dao động từ 92- 93. Chất lượng nước sông Cầu chảy qua Thái Nguyên vào đợt 8 (tháng 11/2023) có giá trị WQI dao động từ 77-93, nước sông bị suy giảm dần khi chảy qua địa phận tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang (từ điểm Hòa Long về đến điểm Yên Dũng), chất lượng nước sông ở mức trung bình. 

Trên sông Công, sông Nghinh Tường, sông Đu chất lượng nước sông ít biến động duy trì ở mức trung bình đến rất tốt, giá trị WQI dao động từ 62-92. Đối với sông Thương tại Hải Dương, thời điểm quan trắc Đợt 8/2023 nước sông bị suy giảm, chỉ ở mức trung bình với giá trị WQI là 54.

Sông Ngũ Huyện Khê vẫn là các điểm nóng về ô nhiễm môi trường nước trên LVS Cầu. Nước bị ô nhiễm nặng bởi các hợp chất hữu cơ, hiện vẫn chưa có dấu hiệu được kiểm soát. Giá trị WQI nằm trong khoảng từ 13-43. Nguyên nhân do thường xuyên phải tiếp nhận một lượng lớn nước thải làng nghề của tỉnh Bắc Ninh.

Chất lượng môi trường nước trên LVS Nhuệ, Đáy:
Kết quả quan trắc Đợt 8 (tháng 11 năm 2023) cho thấy, LVS Nhuệ, Đáy tiếp tục là LVS bị ô nhiễm nhất khu vực, trong số 42 điểm quan trắc, có 26,2% tổng số điểm quan trắc đạt mức rất tốt đến tốt, 14,3% số điểm quan trắc ở mức trung bình; còn lại đến 59,5% tổng số điểm quan trắc ở mức xấu đến mức ô nhiễm.

Trên dòng chính sông Nhuệ, thời điểm quan trắc Đợt 8, nước sông bị ô nhiễm nặng kéo dài hầu hết trên cả tuyến sông, từ điểm Phúc La đến điểm Cống Thần. Đặc biệt, tại điểm cầu Tó, nước sông bị ô nhiễm nặng, xấp xỉ ở mức rất nặng, giá trị (WQI=11).

Sông Đáy, đoạn chảy qua địa phận Tp. Hà Nội và Hà Nam, chất lượng nước sông ở mức kém đến mức trung bình (WQI: 41-68) nước sông chỉ sử dụng được cho mục đích nuôi trồng thủy sản, giao thông thủy và các mục đích tương đương khác. Chất lượng nước sông được cải thiện nhiều khi về phía khu vực hạ lưu sông, giá trị WQI trong khoảng 92-98, nước sông đã sử dụng được cho mục đích cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản, tưới tiêu và các mục đích tương đương khác. 

Chất lượng nước sông Đào vẫn duy trì ở mức tốt (WQI: 89-92), nước sông sử dụng được cho mục đích cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thuỷ sản, tưới tiêu và các mục đích tương đương khác.

Trên sông Châu Giang, sông Hoàng Long, thời điểm quan trắc Đợt 8 môi trường nước sông không thay đổi nhiều, cụ thể: tại Bến Đế, Nho Quan trên sông Hoàng Long, chất lượng môi trường nước sông ở mức trung bình đến khá, giá trị WQI dao động từ 72-80 (tháng 11/2023, WQI: 92-94); trên sông Châu Giang, từ điểm Hữu Bị đến điểm Cầu Sắt, chất lượng nước sông ở mức kém đến trung bình, thậm chí tại điểm Cầu Phủ Lý (WQI:28), mức xấu (kết quả quan trắc tại điểm Cầu Phủ Lý giá trị N-NH4 + (7,98mg/L) vượt 8,9 lần QCVN 08-MT:2015/BTNMT cột A2.

Các sông nội thành Hà Nội, ô nhiễm vẫn tiếp diễn và chưa có dấu hiệu được cải thiện (WQI: 12-28), phản ánh nước sông bị ô nhiễm nặng, cần các biện pháp xử lý.

Chất lượng môi trường nước LVS Hồng – Thái Bình, Đà:
Chất lượng nước LVS Hồng - Thái Bình, Đà Đợt 8/2023 khá tốt, tại phần lớn các điểm, nước sông sử dụng tốt cho mục đích cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản, tưới tiêu và các mục đích tương đương khác (WQI: 57-100). Chỉ duy nhất tại điểm cầu Phố Lu có giá trị WQI là 57, chất lượng nước ở mức trung bình.

Trên các phụ lưu (sông Đà, sông Lô), môi trường nước sông khá tốt, chưa có dấu hiệu bị ô nhiễm và ít biến động qua các đợt quan trắc (WQI: 87-99), nước sông sử dụng tốt cho mục đích cấp nước sinh hoạt. 

Chất lượng môi trường nước sông Lam, sông La:
Chất lượng nước trên sông Lam và sông La vẫn được duy trì ở mức tốt đến rất tốt trên toàn lưu vực sông. Trên sông Lam và các phụ lưu, toàn bộ các điểm quan trắc cho giá trị WQI (80-100), nước sông sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt. Chất lượng nước tại điểm sông Vinh tại cầu Bến Thủy tháng 11 năm 2023 đã được cải thiện rõ rệt, cho giá trị WQI là 80.

Chất lượng nước sông La và các phụ lưu rất tốt (WQI: 90-100), nước sông sử dụng tốt cho mục đích cấp nước sinh hoạt.

Tóm lại, báo cáo quan trắc chất lượng môi trường không khí và nước khu vực miền Bắc đợt 8 năm 2023 cho thấy: chất lượng môi trường không khí các địa phương miền Bắc khá sạch, duy nhất tại KCN Ba La có giá trị TSP (310 µg/m3) vượt giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h), các điểm quan trắc còn lại đều có giá trị TSP nằm trong giới hạn quy định. Các thông số khác NO2, CO, SO2, Pb nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h). Chất lượng môi trường nước trên các LVS Hồng - Thái Bình, Đà; LVS Mã - Chu và LVS Cả - La (Sông Lam, sông La) duy trì ở mức tốt. Nước sông sử dụng tốt cho mục đích cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản, tưới tiêu và các mục đích tương đương khác. Tuy nhiên, Ô nhiễm vẫn tiếp diễn tại các điểm nóng về môi trường nước trên LVS Cầu và LVS Nhuệ, Đáy và chưa có dấu hiệu được cải thiện, thậm chí mức độ ô nhiễm tại một số điểm quan trắc tăng cao so với cùng kỳ quan trắc năm 2022. Nguyên nhân do tiếp nhận nước thải sinh hoạt từ Tp. Hà Nội và nước thải từ các làng nghề trên lưu vực. Cụ thể, đoạn sông Nhuệ chảy qua địa phận Tp. Hà Nội, địa phận Hà Nam, các sông nội thành Hà Nội trên LVS Nhuệ, Đáy; sông Ngũ Huyện Khê trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thuộc LVS Cầu./.