Kết quả quan trắc chất lượng môi trường không khí và nước khu vực miền Bắc đợt 4 năm 2024 như sau:

Hiện trạng chất lượng môi trường không khí

Thời gian quan trắc đợt 4 (tháng 6/2024) thực hiện từ ngày 04 tháng 6 đến hết ngày 20 tháng 6 năm 2024, thời điểm quan trắc vào mùa hè với nền nhiệt độ trung bình tại các điểm quan trắc khá cao. Nhiệt độ trung bình tại các điểm quan trắc dao động trong khoảng 27,0 ÷ 37,8 ^oC, độ ẩm tương đối dao động từ 54,1 ÷ 82,3%, áp suất khí quyển chênh lệch từ 999,0 ÷ 1013,9 hPa. Hướng gió chủ đạo là hướng Đông Nam (chiếm 25%), Đông Bắc (20%) và Đông (chiếm 23%), vận tốc gió trung bình là 2,3m/s, dao động trong khoảng 0,8 ÷ 5,7m/s.

Thống kê kết quả quan trắc môi trường không khí và tiếng ồn đợt 4 (tháng 6/2024) cho thấy, trong 6 thông số quan trắc quan trắc môi trường không khí xung quanh (TSP, CO, NO₂, SO₂, Pb, Tiếng ồn) chỉ có kết quả quan trắc thông số tiếng ồn có giá trị vượt so với quy chuẩn QCVN 26:2010/BTNMT tại 57/93 điểm quan trắc chiếm tỷ lệ vượt 61,3%. Các thông số quan trắc còn lại đều có chất lượng tốt và đạt theo quy chuẩn QCVN 05:2023/BTNMT TB 1h;

Trong thời gian quan trắc đợt 4 (tháng 6 /2024), kết quả quan trắc thông số TSP khá thấp, phần lớn các điểm có giá trị TSP nhỏ hơn giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h). Giá trị TSP tại các vị trí quan trắc dao động từ 95-256 µg/Nm³, giá trị quan trắc TSP cả đợt 3 và đợt 4 tại các vị trí quan trắc đều thấp và đạt theo quy chuẩn QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h). Giá trị quan trắc trung bình tại các điểm quan trắc tại đợt 4 giảm nhẹ so với kết quả quan trắc đợt 3/2024.

Tại bên ngoài các KCN, thời điểm quan trắc đợt 4 (tháng 6 /2024), ghi nhận tất cả các vị trí quan trắc có giá trị TSP nhỏ hơn giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h), giá trị TSP tại các vị trí dao động từ 193-247 µg/Nm³. Giá trị quan trắc tại các điểm quan trắc đợt 4/2024 có giá trị tương đồng so với đợt 3/2024, giá trị dao động giữa 2 đợt không chênh lệch nhiều (đợt 3 giao động từ 207-258 µg/Nm³ và đợt 4 là 193-247µg/Nm³).

Tại các nút giao thông hay các khu dân cư, thời điểm quan trắc đợt 4 /2024 ghi nhận giá trị TSP quan trắc được đều nhỏ hơn giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h) và không có nhiều biến động so với đợt 3/2024. Giá trị TSP tại khu vực giao thông dao động từ 101-235 µg/Nm³, vị trí quan trắc có giá trị lớn nhất tại đường Điện Biên Phủ tỉnh Hải Dương và các vị trí quan trắc có giá trị thấp nhất tại tỉnh Hà Tĩnh. Tại một số khu vực dân cư phía Bắc giá trị TSP quan trắc được dao động từ 115-235 µg/Nm³, tương tự đối với các nút giao thông, tại khu vực dân cư của tỉnh Hà Tĩnh cho giá trị TSP thấp nhất so với các khu vực còn lại. Như vậy, trong cả 2 đợt quan trắc (đợt 3 và đợt 4) giá trị TSP tại tỉnh Hà Tĩnh có chất lượng tốt nhất và tỉnh Hải Dương có chất lượng thấp nhất so với các khu vực khác.

Đối với các thông số quan trắc khác (CO, Pb, SO₂, NO₂) thời điểm quan trắc Đợt 4 (tháng 6 /2024) đều cho kết quả nhỏ hơn giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h) lần lượt đối với CO là 30.000 µg/Nm³; NO₂ là 200 µg/Nm³; SO₂ là 350 µg/Nm³. Giá trị các thông số quan trắc đợt 4/2024 đều tương đồng so với quan trắc đợt 3/2024.

Kết quả quan trắc tiếng ồn, Đợt 4/2024 có 57/91 giá trị (19/31 điểm đo) có giá trị tiếng ồn vượt so với quy chuẩn QCVN 26:2010/BTNMT (70 dBA, áp dụng với khung thời gian từ 6-21h). Số giá trị và điểm đo có giá trị vượt quy chuẩn của đợt 4/2024 khá tương đồng so với đợt 3/2024, có 3 vị trị quan trắc tại tại Hà Tĩnh có giá trị khá lớn và vượt hơn so với thời điểm thời điểm đợt 3/2024 (gần cổng nhà máy Formosa, Vòng xuyến đường Phan Đình Phùng - Trần Phú và Quảng trường Hà Tĩnh).

Hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt

Kết quả quan trắc đợt 4 (tháng 6/2024) trên 05 lưu vực sông (LVS) khu vực phía Bắc cho thấy, giá trị các thông số quan trắc đạt mức A (chất lượng nước tốt) có sự chênh lệnh khá lớn giữa các thông số, tỷ lệ dao động từ 15,7-97,8%, trong đó thấp nhất là thông số Tổng N (TN) chỉ đạt 15,7%, kế tiếp là thông số Tổng P (TP) có 28,6% giá trị đạt mức A, điều này phản ánh nước sông ở khu vực phía Bắc quan trắc đợt 4/2024 bị ô nhiễm nhiều nhất đối với nhóm thông số dinh dưỡng.

Qua kết quả quan trắc đợt 4/2024 cho thấy, chất lượng môi trường nước mặt trên các LVS khác nhau có sự khác nhau, cụ thể:

Chất lượng môi trường nước lưu vực sông Cầu

Trên dòng chính sông Cầu, thời điểm quan trắc đợt 4 (tháng 6/2024) cho kết quả thông số pH có 86% các giá trị đạt mức A và 14% đạt mức B theo quy chuẩn QCVN 08:2023/BTNMT; thông số DO có 91% các giá trị đạt mức từ trung bình đến tốt (mức B đến mức A); thông số COD, BOD₅  có lần lượt là 86% và 78% các giá trị đạt mức trung bình đến mức tốt (mức B đến mức A); 87% giá trị thông số TP đạt mức trung bình đến mức tốt (mức B đến mức A), thông số TN tiếp tục là thông số có chất lượng ở mức thấp nhất với 27% giá trị đạt mức trung bình đến mức tốt (mức A và B), 73 % giá trị còn lại ở mức xấu đến rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

So với thời điểm quan trắc đợt 3/2024, các thông số pH, DO, COD, BOD₅, TN quan trắc vào đợt 4/2024 trên nhánh chính sông cầu có % các giá trị đạt mức trung bình đến mức tốt (mức B đến mức A) cao hơn so với thời điểm quan trắc đợt 3/2024, các thông số TP và TSS trong đợt 4/2024 có % các giá trị đạt mức trung bình đến mức tốt (mức B đến mức A) thấp hơn so với thời điểm quan trắc đợt 3/2024.

Chất lượng môi trường nước trên dòng chính sông Cầu thời điểm quan trắc đợt 4 (tháng 6/2024) đối với các thông số pH, DO, TSS, COD, BOD₅ hầu hết đạt mức trung bình đến tốt đồng đều trên cả tuyến sông, trừ một số vị trí tại cầu Gia Bẩy, cầu Vát, Phúc Lộc Phương, Hòa Long (Bắc Ninh - Bắc Giang) các thông số COD, BOD₅ trong ngưỡng mức xấu đến rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Thông số TP từ điểm Chợ Mới đến Hoàng Văn Thụ có chất lượng ở mức xấu và rất xấu (mức C, D) các đoạn còn lại có chất lượng khá tốt ở mức trung bình đến tốt (mức A, B) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Thông số TN trên toàn tuyến hầu như vẫn tiếp tục ở mức rất xấu và xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT ngoại trừ đoạn sông từ Hoàng Văn Thụ đến Tân Phú có chất lượng nước ở mức mức trung bình đến tốt (mức A, B) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT và đã được cải thiện hơn so với thời điểm quan trắc đợt 3/2024.

Trên các phụ lưu (sông Công, sông Nghinh Tường và sông Thương tại Hải Dương), các thông số trên sông Công hầu hết đều có giá trị chất lượng nước ở mức trung bình đến tốt (mức A, B) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT ngoại trừ 1 số vị trí với các thông số TN, TP tại cầu Huy Ngạc, COD, BOD₅ tại Hồ Núi Cốc và cầu Đa Phúc có chất lượng ở mức xấu đến rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Các nhánh sông còn lại thông số pH, TSS tại hầu hết các điểm quan trắc đều đạt chất lượng ở mức trung bình đến tốt (mức A, B) thì các thông số DO COD, BOD₅, TN, TP tại phần lớn các điểm quan trắc có chất lượng ở mức xấu đến mức rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT, điều đó phản ánh nước sông tại các điểm quan trắc trên các phụ lưu sông Cầu bị ô nhiễm bởi nhóm thông số dinh dưỡng và hữu cơ.

Sông Ngũ Huyện Khê, suối Bóng Tối vẫn là các điểm nóng về ô nhiễm môi trường nước trên LVS Cầu. Trong đó, tại điểm cầu Đào Xá trên sông Ngũ Huyện Khê, các thông số DO, TSS, COD, BOD_5, có chất lượng ở mức rất xấu (mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT, thông số TN và TP có chất lượng ở mức trung bình (mức C). Các điểm quan trắc còn lại cầu Song Thát và Văn Môn cũng trong tình trạng bị ô nhiễm các thông số TN, COD và BOD₅ đều có chất lượng ở mức xấu và rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. So với đợt 3/2024, trên sông Ngũ Huyện Khê ô nhiễm hữu cơ tăng, ô nhiễm dinh dưỡng giảm. Tại suối Bóng Tối, suối Cam Giá, thời điểm quan trắc đợt 4/2024 mức độ ô nhiễm tương đồng so với đợt 3, giá trị thông số DO, COD, BOD₅, TN và TP đều ở mức xấu đến rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

Chất lượng môi trường nước trên LVS Nhuệ, Đáy

LVS Nhuệ, Đáy tiếp tục là LVS cho kết quả quan trắc với nhiều thông số có giá trị ở mức rất xấu nhiều nhất (mức D) so với các LVS thực hiện quan trắc ở khu vực phía Bắc. Trong đó, thông số pH và TSS tại hầu hết các vị trí quan trắc đều có chất lượng ở mức trung bình đến tốt (mức A, B) theo phân loại chất lượng nước tại QCVN 08:2023/BTNMT, các thông số còn lại DO, COD, BOD₅, TN và TP có đến trên 40% giá trị thông số ở mức xấu đến rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước tại QCVN 08:2023/BTNMT và ít có sự biến động so với kết quả quan trắc đợt 3 (tháng 5 /2024).

Tương tự như các LVS khác, chất lượng nước trên LVS Nhuệ, Đáy cũng có sự phân hóa theo dòng chảy và có sự chênh lệch lớn về mức độ ô nhiễm giữa các đoạn sông chảy qua khu vực đô thị và làng nghề với các đoạn sông khác, cụ thể:

Trên dòng chính sông Nhuệ, thông số DO, TN của 2 đợt quan trắc (đợt 3 và đợt 4) năm 2024 đều cho kết quả phân tích 100% tỷ lệ các giá trị ở mức xấu đến rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước tại QCVN 08:2023/BTNMT. Các thông số COD, BOD₅ đợt 4 cũng cho kết quả 80% tỷ lệ các giá trị ở rất mức xấu và rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước tại QCVN 08:2023/BTNMT. Nhìn chung, môi trường nước trên sông Nhuệ tiếp tục bị ô nhiễm nặng bởi hợp chất hữu cơ, hợp chất dinh dưỡng và kết quả quan trắc đợt 4/2024 chưa có dấu hiệu được cải thiện so với quan trắc đợt 3/2024.   

Sông Đáy, đoạn chảy qua địa phận Tp. Hà Nội nước sông chỉ sử dụng được cho mục đích sản xuất công nghiệp nhưng cần biện pháp xử lý hoặc giao thông thủy và các mục đích có yêu cầu sử dụng nước thấp, giá trị các thông số DO, COD, BOD₅, TN phần lớn các điểm quan trắc ở mức xấu đến rất xấu (mức C D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Nước sông Đáy được cải thiện dần khi về phía khu vực hạ lưu sông tại cầu Đọ Xá (đoạn qua tỉnh Hà Nam), trong đó 100% các giá trị pH đạt mức tốt và trung bình. Các thông số quan trắc pH, DO, TSS, COD, BOD₅, TP đoạn từ cầu Phao Kiện Khê đến cửa Đáy hầu như tất cả các điểm quan trắc đều đạt chất lượng mức trung bình đến mức tốt (mức A, B) ngoại trừ thông số TN có chất lượng ở mức rất xấu (mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT tại hầu hết các điểm quan trắc trên toàn bộ sông Đáy. Nhìn chung chất lượng nước trên sông Đáy thời điểm quan trắc đợt 4 (tháng 6/2024) ít biến động so với thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5/2024).

Trên các phụ lưu sông Hoàng Long (Ninh Bình), sông Đào (Nam Định), các thông số quan trắc pH, DO, TSS, COD, BOD₅, TN, TP hầu như đều cho kết quả chất lượng nước đạt mức trung bình đến mức tốt (mức A, B) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT, nước sông có thể được sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt, bơi lội, vui chơi dưới nước, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp sau khi áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Ngoại trừ thông số TN tiếp tục bị ô nhiễm và có nhiều giá trị TN ở mức xấu và rất xấu (mức C, D) trên các phụ lưu thuộc LVS Nhuệ Đáy.

Trên sông Châu Giang, tại điểm Cầu Phủ Lý và cầu Sắt chất lượng nước sông ở mức xấu đến rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT đối với giá trị các thông số DO, COD, BOD₅, TN. Như vậy, trên các phục lưu thuộc sông Nhuệ Đáy, nhánh sông Châu Giang có nhiều thông số có chất lượng kém nhất, nguyên nhân có thể là do nhánh sông này phải tiếp nhận một phần nguồn nước từ sông Nhuệ.

Các sông nội thành Hà Nội đợt 4/2024 tiếp tục bị ô nhiễm nặng bởi hợp chất hữu cơ, dinh dưỡng và chưa có dấu hiệu được cải thiện so với đợt 3/2024. Toàn bộ các điểm quan trắc trên các sông nội thành Hà Nội (sông Tô Lịch, sông Sét, sông Lừ và sông Kim Ngưu) cho kết quả giá trị thông số DO, COD, BOD₅, TN, TP ở mức rất xấu (mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Các thông số COD, BOD₅, TP trong đợt 4/2024 có chất lượng suy giảm hơn so với đợt 3/2024 và 100% các giá trị đều ở mức rất xấu (mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT

Chất lượng môi trường nước LVS Hồng - Thái Bình, Đà

Chất lượng môi trường nước LVS Hồng - Thái Bình, Đà đợt 4 (tháng 6/ 2024) ít biến động so với thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5/2024), phần lớn các thông số duy trì mức tốt đến mức trung bình, nước sông có thể được sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt, bơi lội, vui chơi dưới nước, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp sau khi áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Cụ thể 100% giá trị thông số pH, DO, TSS, TP đạt mức A và mức B theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Các thông số TSS, COD và BOD₅ có chất lượng giảm hơn so với đợt 3/2024, các thông số TN và TP chất lượng trong đợt 4/2024 được cải thiện hơn so với đợt 3/2024.

Trên các phụ lưu (sông Đà, sông Lô, sông Thái Bình), môi trường nước sông rất tốt, các thông số khác đều đạt ở ngưỡng tốt đến ngưỡng trung bình theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT (ngoại trừ thông số TN tại 2 vị trí quan trắc Cẩm Văn và cầu Phú Lương tại Hải Dương).

Chất lượng môi trường nước LVS Mã - Chu

Chất lượng môi trường nước trên LVS Mã – Chu quan trắc đợt 4/2024 khá tốt, ngoại trừ thông số TSS, TN, TP ở thượng nguồn có giá trị ở ngưỡng từ xấu đến rất xấu, không đáp ứng yêu cầu cấp nước sinh hoạt, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp, các thông số còn lại gồm pH, DO, COD, BOD₅ hầu hết các điểm quan trắc cho kết quả ở mức tốt đến mức trung bình theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Đối với thông số TSS do thời điểm quan trắc vào mùa mưa (tháng 6/2024) nên các vị trí thượng nguồn có dòng chảy mạnh và cuốn theo lượng phù xa lớn nên giá trị quan trắc trong đợt 4/2024 khá lớn.

Nhìn chung chất lượng môi trường nước LVS Mã - Chu duy trì mức tốt, các thông số pH, DO, COD, BOD₅ và TP tương tự như thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5/2024). Thông số TSS do quan trắc vào thời điểm mùa mưa nên có tỷ lệ các điểm ở mức xấu cao hơn so với quan trắc đợt 3, thông số TN có cải thiện hơn so với quan trắc đợt 3 (tháng 5/2024)

Chất lượng môi trường nước sông La, sông Lam

Trên sông Cả La và các phụ lưu, thời điểm quan trắc đợt 4/2024 cho kết quả phần lớn các điểm quan trắc cho giá trị các thông số đạt ở mức tốt đến mức trung bình (mức A, B), nước sông sử dụng được cho mục đích cấp nước sinh hoạt, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp cần biện pháp xử lý theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

Nhìn chung, kết quả quan trắc đợt 4/2024 cho thấy tất cả các thông số quan trắc đều được cải thiện và có chất lượng tốt hơn so với đợt 3/2024.

Trên sông Lam và các phụ lưu cho thấy, phần lớn các điểm quan trắc cho giá trị các sông số ở ngưỡng A và B, chất lượng môi trường nước ở mức tốt đến mức trung bình, nước sông sử dụng được cho mục đích cấp nước sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp nhưng cần biện pháp xử lý theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Tuy nhiên, trên nhánh sông Vinh tại Cầu Bến Thủy 2 chất lượng nước sông bị suy giảm, giá trị thông số DO, COD, BOD₅, TN ở ngưỡng xấu và rất xấu (mức C, D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT, do chịu ảnh hưởng nước thải sinh hoạt tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An và hoạt động của tàu, thuyền ra vào khu vực. Thông số TSS tại điểm Hưng Khánh và Hưng lợi có giá trị ở mức xấu, thông số TN tại điểm cửa Hội cũng có giá trị ở mức xấu phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

Nhìn chung, kết quả quan trắc trên sông Lam và các phụ lưu đợt 4/2024 cho thấy, các thông số khá tương đồng so với đợt 3/2024, các thông số DO, TN tại một số vị trí được cải thiện hơn so với đợt 3/2024.

Tổng hợp kết quả quan trắc môi trường, chỉ số chất lượng môi trường khu vực miền Bắc đợt 4/2024 cho thấy:

- Môi trường không khí: Chất lượng môi trường không khí xung quanh tại các địa phương khu vực phía miền Bắc tiếp tục duy trì mức tốt như thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5/2024), các thông số quan trắc không khí xung quanh (TSP, CO, NO₂, SO₂) đều đạt giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h), duy nhất thông số tiếng ồn tại một số điểm quan trắc gần KCN và đường giao thông vượt giới hạn cho phép của QCVN 26:2010/BTNMT (khung thời gian từ 6-21h).

- Môi trường nước: Chất lượng môi trường nước mặt trên các LVS Hồng - Thái Bình, Đà; LVS Mã - Chu và LVS Cả - La (Sông Lam, sông La) duy trì ở mức tốt, hầu như các vị trí quan trắc có thể được sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt, bơi lội, vui chơi dưới nước, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp sau khi áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Trên LVS Cầu tiếp tục bị ô nhiễm môi trường nước trên nhánh sông Ngũ Huyện Khê, suối Bóng Tối đối với các thông số DO, COD, BOD₅, các nhánh sông còn lại hầu như chất lượng các thông số duy trì từ mức trung bình đến tốt (mức A, B) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. LVS Nhuệ Đáy bị ô nhiễm nặng trên nhánh sông Nhuệ và các sông nội thành Hà Nội đối với các thông số DO, COD, BOD₅, TN, TP tại các điểm quan trắc đều ở ngưỡng rất xấu (mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT và chưa có dấu hiệu cải thiện chất lượng nước so với quan trắc đợt 3/2024.