Kết quả quan trắc chất lượng môi trường không khí và nước khu vực miền Bắc đợt 3 năm 2024 như sau:

Hiện trạng chất lượng môi trường không khí

Thời gian quan trắc đợt 3 (tháng 5/2024), Trung tâm thực hiện quan trắc từ ngày 07 tháng 5 đến hết ngày 20 tháng 5 năm 2024, nền nhiệt toàn vùng tăng cao hơn so với tháng trước, có nắng nóng cục bộ tại một vài thời điểm quan trắc. Nhiệt độ môi trường xung quanh điểm quan trắc dao động trong khoảng 26,1 ÷ 39,8 ^oC, độ ẩm tương đối dao động từ 60,1 ÷ 79,8%, áp suất khí quyển chênh lệch từ 1007,4 ÷ 1017,1 hPa. Hướng gió chủ đạo là hướng Đông Nam (chiếm 65%) và Đông (chiếm 23%), vận tốc gió trung bình là 2,2m/s, dao động trong khoảng 1,2 ÷ 3,2m/s.

Kết quả quan trắc đợt 3 (tháng 5/2024) cho thấy, trong 6 thông số quan trắc quan trắc môi trường không khí xung quanh (TSP, CO, NO₂, SO₂, Pb, Tiếng ồn) chỉ có thông số tiếng ồn có giá trị vượt so với quy chuẩn QCVN 26:2010/BTNMT với 59/93 điểm quan trắc chiếm tỷ lệ vượt 63,4%. Các thông số quan trắc còn lại đều có chất lượng tốt và đạt theo quy chuẩn QCVN 05:2023/BTNMT TB 1h;

Trong thời gian quan trắc đợt 3 (tháng 5 năm 2024), kết quả quan trắc thông số TSP khá thấp, phần lớn các điểm có giá trị TSP nhỏ hơn giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h). Giá trị TSP quan trắc dao động từ 95-268 µg/Nm³, giá trị quan trắc TSP cả đợt 2 và đợt 3 năm 2024 tại các vị trí quan trắc đều thấp và đạt theo quy chuẩn QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h).

Đối với các KCN, thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5 năm 2024), ghi nhận tất cả các vị trí quan trắc có giá trị TSP nhỏ hơn giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h), giá trị TSP tại các vị trí dao động từ 211-260 µg/Nm³. Kết quả quan trắc đợt 3 năm 2024 cho thấy, giá trị quan trắc tại các điểm có giá trị tương đồng so với đợt 2 năm 2024, giá trị dao động giữa 2 đợt không chênh lệch nhiều (đợt 2 năm 2024 giao động từ 165-281 µg/Nm³ so với đợt 3 năm 2024 là 211-260 µg/Nm³).

Tại các nút giao thông hay các khu dân cư, thời điểm quan trắc đợt 3 năm 2024 ghi nhận giá trị TSP quan trắc được đều nhỏ hơn giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h) và không có nhiều biến động so với đợt 2 năm 2024. Giá trị TSP tại khu vực giao thông dao động từ 188-246 µg/Nm³, cao hơn so với khu dân cư trong khoảng 106-235 µg/Nm³.

Đối với các thông số khác (CO, Pb, SO₂, NO₂) thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5 năm 2024) đều nhỏ hơn giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h) lần lượt đối với CO là 30.000 µg/Nm³; NO₂ là 200 µg/Nm³; SO₂ là 350 µg/Nm³. Giá trị các thông số đều tương đồng so với đợt 2 năm 2024.

Kết quả quan trắc tiếng ồn, đợt 3 (tháng 5 năm 2024) có 59/91 giá trị (17/31 điểm đo) có giá trị tiếng ồn vượt so với quy chuẩn QCVN 26:2010/BTNMT (70 dBA, áp dụng với khung thời gian từ 6-21h). Số giá trị và điểm đo có giá trị vượt quy chuẩn tăng so với đợt 2 năm 2024.

Hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt

Kết quả quan trắc đợt 3 (tháng 5 năm 2024) trên 05 lưu vực sông (LVS) khu vực phía Bắc cho thấy, giá trị các thông số đạt mức A (chất lượng nước tốt) có sự chênh lệnh lớn giữa các thông số, dao động từ 2,7-98,4%, trong đó thấp nhất là thông số Tổng P (TP) chỉ đạt 2,7%, kế tiếp là thông số Tổng N (TN) có 5,9% giá trị đạt mức A. Từ kết quả bảng tỷ lệ phân loại chất lượng nước đợt 3 (tháng 5 năm 2024) phản ánh nước sông ở khu vực phía Bắc tiếp tục bị ô nhiễm chủ yếu bởi nhóm thông số dinh dưỡng

Kết quả quan trắc đợt 3 năm 2024 cho thấy, chất lượng môi trường nước trên các LVS đối với từng thông số có sự khác nhau khá lớn, cụ thể như sau:

Chất lượng môi trường nước lưu vực sông Cầu

Trên nhánh chính sông Cầu quan trắc vào đợt 3 (tháng 5/2024) cho kết quả 95% giá trị thông số pH đạt mức A, 5% còn lại đạt mức B; thông số DO, TSS, TP có trên 85% các giá trị đạt chất lượng nước mức trung bình đến tốt (mức B đến mức A); giá trị COD, BOD₅ trên 65% đạt chất lượng mức trung bình đến mức tốt (mức B đến mức A); thông số TN tiếp tục có tỷ lệ 100% ở ngưỡng xấu và rất xấu (mức D đến mức C) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

So với thời điểm quan trắc đợt 2 năm 2024, giá trị các thông số có sự biến động khá lớn. Các thông số pH, TP trong đợt 3 có chất lượng tốt hơn so với đợt 2, tỷ lệ phần trăm chất lượng nước mức trung bình đến mức tốt tăng hơn so với đợt 2 (pH 100% so với 95%; TP: 95% so với 32%). Giá trị thông số COD, BOD₅ chiếm tỷ lệ mức trung bình đến mức tốt trong đợt 3 có xu hướng giảm so với đợt 2. Như vậy, quan trắc trong đợt 3 của nhánh chính sông Cầu: các thông số hữu cơ có xu hướng tăng cao hơn, ngược lại các chất dĩnh dưỡng có chất lượng tốt hơn so với đợt 2.

Chất lượng môi trường nước trên dòng chính sông Cầu thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5 năm 2024) đạt mức trung bình đến tốt tại hầu hết các điểm quan trắc, ngoại trừ một số điểm tại khu vực cầu Gia Bẩy (Thái Nguyên), Hòa Long (Bắc Ninh-Bắc Giang), chất lượng nước bị suy giảm hơn so với đợt 2 và giá trị các thông số DO, COD, BOD₅, trong ngưỡng xấu (mức C) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Tại điểm Chợ Mới và Hòa Bình các thông số COD và BOD₅ có xu hướng giảm so với đợt 2, chất lượng từ mức tốt giảm xuống mức xấu. Trong đợt 3 giá trị TP nhánh chính sông Cầu có chất lượng tăng, hầu như tất cả các điểm quan trắc đều có chất lượng ở mức trung bình (đợt 2 hầu như các điểm ở mức xấu C). Giá trị TN vẫn tiếp tục ở mức rất xấu và chưa được cải thiện so với thời điểm quan trắc đợt 2 năm 2024.

Trên nhánh sông Ngũ Huyện Khê, suối Bóng Tối chất lượng nước cho thấy không có nhiều cải thiện so với đợt 2 năm 2024 và vẫn là các điểm bị ô nhiễm môi trường nặng trên LVS Cầu. Trong đó, tại điểm cầu Đào Xá trên sông Ngũ Huyện Khê, các thông số DO, COD, BOD₅, TN ở ngưỡng rất xấu, TP ở ngưỡng xấu, các điểm quan trắc còn lại (cầu Song Thát và Văn Môn) cũng trong tình trạng bị ô nhiễm bởi hợp chất dinh dưỡng, giá trị TN, TP ở mức C đến mức D. So với đợt 2 năm 2024, trên sông Ngũ Huyện Khê ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng đều tăng. Tại suối Bóng Tối thời điểm quan trắc đợt 3 năm 2024 mức độ ô nhiễm giảm hơn so với đợt 2 tuy nhiên giá trị thông số DO, COD, BOD₅, TN và TP vẫn mức C đến mức D theo QCVN 08:2023/BTNMT. Tại điểm suối Cam Giá, chất lượng thông số TP và BOD₅ được cải thiện hơn so với đợt 2 năm 2024, các giá trị cải thiện từ mức C (xấu) lên mức B (trung bình).

Chất lượng môi trường nước trên LVS Nhuệ, Đáy

Trong các LVS thực hiện quan trắc ở khu vực phía Bắc, LVS Nhuệ Đáy cho kết quả quan trắc có tỷ lệ thông số có giá trị ở mức rất xấu (mức D) lớn nhất. Ngoại trừ thông số pH và TSS có tỷ lệ giá trị quan trắc đạt mức trung bình đến tốt lớn thì các thông số còn lại DO, COD, BOD₅, TN và TP có đến trên 40% giá trị thông số ở mức xấu đến rất xấu theo phân loại chất lượng nước tại QCVN 08:2023/BTNMT, đặc biệt thông số TN. Trong đợt 3 (tháng 5 năm 2024) tỷ lệ các thông số COD, BOD₅, TN và TP có chất lượng cải thiện hơn so với đợt 2 (tháng 4 năm 2024).

Trên dòng chính sông Nhuệ, quan trắc đợt 3 cho thấy các thông số TN, TP, DO có tỷ lệ mức xấu và mức rất xấu trên 90%, các thông số COD, BOD₅ có tỷ lệ mức xấu và rất xấu trên 50% theo phân loại chất lượng nước tại QCVN 08:2023/BTNMT, thông số DO có 100% giá trị ở mức xấu đến rất xấu theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Như vậy, quan trắc đợt 3 (tháng 5 năm 2024) so với đợt 2 (tháng 4 năm 2024) có thể thấy chất lượng nước trên sông Nhuệ được cải thiện và có tỷ lệ mức trung bình đến tốt cao hơn đối với các thông số COD, BOD₅, TP. Các thông số pH và TN có tỷ lệ không thay đổi, thông số TSS có tỷ lệ mức tốt thấp hơn so với đợt 2. Nhìn chung, môi trường nước trên sông Nhuệ trong đợt 3 có xu hướng cải thiện ô nhiễm chất hữu cơ so với đợt 2 năm 2024.

Trên sông Đáy quan trắc vào đợt 3 cho thấy chất lượng các thông số có sự phân đoạn khá rõ, đoạn chảy qua địa phận Tp. Hà Nội và Hà Nam (từ cầu Mai Lĩnh đến Đọ Xá) chất lượng nước sông chủ yếu mức xấu đến rất xấu đối với các thông số DO. Các thông số COD, BOD₅, TN, TP trên địa phận Hà Nội có chất lượng đạt mức xấu đến rất xấu (mức D đến mức C) theo QCVN 08:2023/BTNMT. Thông số TN trên tất cả nhánh sông Đáy đều có chất lượng ở mức rất xấu (mức D) theo QCVN 08:2023/BTNMT. Nước sông Đáy được cải thiện dần khi về phía khu vực từ cầu Quế đến cửa Đáy với các thông số DO, COD, BOD₅, TP, ngoại trừ 1 số điểm quan trắc tại Xi Măng Việt Trung, cầu Non Nước và Khánh Phú. Tỷ lệ 100% giá trị pH, TSS đạt mức tốt và trung bình, trên 50% giá trị thông số DO, COD, BOD₅ đạt mức trung bình đến mức tốt theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Nhìn chung chất lượng nước trên sông Đáy thời điểm quan trắc đợt 3 (tháng 5 năm 2024) ít biện động so với thời điểm quan trắc đợt 2 (tháng 4 năm 2024) ngoại trừ các điểm cầu Non Nước, Khánh Phú có giá trị COD, BOD₅ có chất lượng suy giảm.

Trên các phụ lưu sông Hoàng Long (Ninh Bình), sông Đào (Nam Định), các thông số đều cho kết quả chất lượng nước đạt mức trung bình đến mức tốt, nước sông có thể được sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt, bơi lội, vui chơi dưới nước, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp sau khi áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Ngoại trừ thông số DO, COD, BOD₅, TN bị ô nhiễm tại một số vị trí quan trắc, giá trị TN ở mức rất xấu (mức D) tại các vị trí cầu Phủ Lý, Đầm Tái, Lộc Hạ, Đền Độc Bộ. Thông số DO bị ô nhiễm tại các vị trí cầu Phủ Lỹ, cầu Sắt và Lộc Hạ. Thông số COD và BOD₅ có chất lượng xấu tại Đền Độc Bộ, các vị trí còn lại đối với các thông số đều đạt từ mức tôt đến rất tốt (mức B đến mức A) theo QCVN 08:2023/BTNMT. So với quan trắc đợt 2 (tháng 4 năm 2024) chất lượng nước khá tương đồng giữa các vị trí đối với các thông số đối với phụ lưu sông Nhuệ Đáy.

Các sông nội thành Hà Nội đợt 3/2024 tiếp tục bị ô nhiễm nặng bởi hợp chất hữu cơ và dinh dưỡng. Toàn bộ các điểm quan trắc trên các sông nội thành Hà Nội (sông Tô Lịch, sông Sét, sông Lừ và sông Kim Ngưu) cho kết quả giá trị thông số DO, COD, BOD5, TN, TP cao, ở mức rất xấu (mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Chất lượng nước đợt 3 trên sông nội thành có cải thiện hơn so với đợt 2 đối với các thông số TSS, COD, BOD5 và TP.

Chất lượng môi trường nước LVS Hồng - Thái Bình, Đà

Chất lượng môi trường nước LVS Hồng - Thái Bình, Đà đợt 3 (tháng 5 năm 2024) đạt 100% chất lượng nước mức trung bình đến tốt đối với các thông số pH, TSS, COD, TP theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Các thông số DO, BOD₅ có tỷ lệ đạt chất lượng trung bình đến tốt là 70% và 97% ở mức cao, thông số TN có tỷ lệ chất lượng ở mức trung bình đến tốt thấp nhất chiếm tỷ lệ 26% theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Đối vơi các thông số pH, TSS, COD, BOD₅ trong đợt 3 (tháng 5 năm 2024) so với thời điểm quan trắc đợt 2 (tháng 4 năm 2024) không nhiều biến động, phần lớn các thông số duy trì mức tốt đến mức trung bình, nước sông có thể được sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt, bơi lội, vui chơi dưới nước, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp sau khi áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Thông số TN, TP có tỷ lệ chất lượng mức trung bình đến tốt theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT đợt 3 (tháng 5 năm 2024) cải thiện hơn so với đợt 2 (tháng 4 năm 2023).

Trên các phụ lưu (sông Đà, sông Lô, sông Thái Bình), môi trường nước sông rất tốt, ngoại trừ thông số TN tại 3 điểm Cẩm Văn, cầu Phú Lương, Hợp Đức (Hải Dương) có chất lượng nước ở mức rất xấu (mức D), các thông số khác đều đạt mức trung bình đến tốt theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

Chất lượng môi trường nước LVS Mã - Chu

Chất lượng môi trường nước trên LVS Mã – Chu quan trắc đợt 3 năm 2024 đoạn từ Điện Biên đến Sơn La các thông số pH, DO và TP khá tốt phần lớn các điểm quan trắc cho kết quả ở mức tốt đến mức trung bình theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Các thông số TN, TSS, COD và BOD₅ hầu như các điểm quan trắc đều có chất lượng từ mức xấu đến rất xấu (mức C đến mức D) theo bình theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. Trên đoạn sông tại Thanh Hóa ngoại trừ thông số DO phía thượng nguồn, TN tại 6 điểm hạ nguồn có chất lượng mức D thì hầu hết các thông số tại các vị trí quan trắc đều có chất lượng nước mức trung bình đến tốt (mức B đến A) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT. 

Nhìn chung chất lượng môi trường nước LVS Mã –Chu quan trắc trong đợt 3 (tháng 5 năm 2024) duy trì mức khá tốt và không nhiều biến động so với thời điểm quan trắc đợt 2 (tháng 4 năm 2024).

Chất lượng môi trường nước sông La, sông Lam

Trên sông Cả La và các phụ lưu, thời điểm quan trắc đợt 3 năm 2024 cho kết quả phần lớn các điểm quan trắc cho giá trị các thông số đạt ở mức tốt đến mức trung bình, nước sông sử dụng được cho mục đích cấp nước sinh hoạt, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp cần biện pháp xử lý. Ngoại trừ thông số DO có tỷ lệ 33%, thông số TN có tỷ lệ 45% giá trị ở mức xấu đến mức rất xấu (mức C đến mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

Nhìn chung, kết quả quan trắc đợt 3 năm 2024 ít biến động so với kết quả quan trắc đợt 2 năm 2024 đối với các thông số pH, TS, COD, BOD và TP. Thông số DO đợt 3 năm 2024 có chất lượng suy giảm so với đợt 2, thông số TN có chất lượng cải thiện và có xu hướng tốt hơn so với đợt 2 năm 2024.

Trên sông Lam và các phụ lưu cho thấy, phần lớn các điểm quan trắc cho giá trị các sông số ở ngưỡng A và B, chất lượng môi trường nước ở mức tốt đến mức trung bình, nước sông sử dụng được cho mục đích cấp nước sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp nhưng cần biện pháp xử lý. Ngoại trừ thông số TN tại các điểm Rào Đừng, cửa Hội và Tân Kỳ có chất lượng ở mức rất xâu (mức D) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT, thông số DO và TN tại một số vị trí ở mức xấu (mức C) theo phân loại chất lượng nước của QCVN 08:2023/BTNMT.

Tổng hợp kết quả quan trắc môi trường, chỉ số chất lượng môi trường khu vực miền Bắc đợt 3/2024 cho thấy:

- Môi trường không khí: Chất lượng môi trường không khí xung quanh và tiếng ồn đợt 3 (tháng 5/2024) cho thấy chất lượng môi trường không khí xung quanh các địa phương miền Bắc tiếp tục được duy trì mức tốt so với thời điểm quan trắc tháng 4 năm 2024, các thông số quan trắc khí (TSP, CO, NO₂, SO₂) đều đạt giới hạn cho phép của QCVN 05:2023/BTNMT (TB 1h), duy nhất thông số tiếng ồn tại một số điểm quan trắc gần KCN và đường giao thông vượt giới hạn cho phép của QCVN 26:2010/BTNMT (khung thời gian từ 6-21h).

- Môi trường nước: Chất lượng môi trường nước trên các LVS Hồng - Thái Bình, Đà; LVS Mã - Chu và LVS Cả - La (Sông Lam, sông La) duy trì ở mức tốt.  Nước có thể được sử dụng cho mục đích cấp nước sinh hoạt, bơi lội, vui chơi dưới nước, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp sau khi áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Trên LVS Cầu tiếp tục bị ô nhiễm môi trường nước trên nhánh sông Ngũ Huyện Khê, suối Bóng Tối và suối Cam Giá, các nhánh sông còn lại có chất lượng các thông số duy trì từ mức trung bình đến tốt. LVS Nhuệ Đáy bị ô nhiễm nặng trên nhánh sông Nhuệ, thượng nguồn sông Đáy và các sông nội thành Hà Nội với các thông số DO, COD, BOD₅, TN, TP tại các điểm quan trắc đều ở ngưỡng rất xấu (mức D) theo QCVN 08:2023/BTNMT. LVS Hồng - Thái Bình, Đà; LVS Mã - Chu và LVS Cả - La vẫn duy trì chất lượng nước tốt và khá tương đồng so với đợt 2 (tháng 4 năm 2024). LVS Cầu và LVS Nhuệ Đáy có nhiều đoạn và nhánh sông (sông Ngũ Huyện Khê, suối Bóng Tối, suối Cam Giá, sông Nhuệ, thượng nguồn sông Đáy, các nhánh sông nội thành Hà Nội) vẫn tiếp tục bị ô nhiễm nặng đối với các thông số DO, COD, BOD₅, TN, TP tại các điểm quan trắc đều ở ngưỡng rất xấu (mức D) theo QCVN 08:2023/BTNMT.